Muslim HERO

 Muslim HERO

Notes on Vemplle Shariff stories collection ‘TOPI JABBAR’

 

తెలుగు కథాసాహిత్యంలో ముస్లీం కథానాయకుడు  

 

Danny Talking Points

 

సభాధ్యక్షులు    ....................... గారికీ వేదిక మీద వున్న పెద్దలకూ, వేదిక ముందున్న పెద్దలకు అందరికీ నమస్కారం.

 

తన పుస్తకావిష్కరణ సభలో ప్రధాన ఉపన్యాసం ఇవ్వడానికి నన్ను ఎంచుకుని ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించినందుకు కథకుడు, ఈనాటి పెళ్ళికొడుకు  వేంపల్లె షరీఫ్ కు ముందుగా దన్యవాదాలు. 

 

నేను రానేమో అనుకుని నా మెడకూ, కాళ్ళకూ ఒక తలుగు తగిలించాడాయన. ఈ కథా సంకలనంలో తలుగు కథ కూడా వుంది సార్ అన్నాడు. ఇటీవలి కాలంలో నేను చదివిన కథల్లో నాకు ఇష్టమైన వాటిల్లో అదొకటి. 

 

రెండోది విజయవాడలో  మాట్లాడడం నాకు  వ్యక్తిగతంగా ఆనందంగా వుంటుంది. మొదటిది; ఇది నా హోం పిచ్ గాబట్టి. రెండోది, విజయవాడ ఆలోచనాపరులు ప్రధానంగా సామ్యవాదులు. వాళ్లతో సంభాషిస్తున్నపుడు  మాతృభాషలో మాట్లాడుతున్నట్టు వుంటుంది.  

 

అయితే నన్ను అదుపు చేసే కార్యక్రమం కూడా ఇక్కడ వుంది. ముగ్గురు నలుగురు కేంద్ర సర్వీసు అధికారులు వేదిక మీద వున్నారు. ముస్లీం ఆదికవి ఖాదర్ మొహియుద్దీన్ వేదిక మీద వున్నాడు. కథలని భుజాన మోసుకుంటూ తిరుగుతున్న ఖదీర్ బాబు వేదిక మీద వున్నాడు. దళితవాద కథ నిర్మితి క్షుణ్ణంగా తెలిసిన పసునూరి రవీందర్ ఇక్కడే వున్నాడు. మరో ప్రసిద్ద కవి బండ్ల మాధవరావు వేదిక మీదున్నాడు. మాటల మాంత్రికుడు సీతారాం ఇక్కడే వున్నాడు. ఇక ఇంతకన్నా పెద్దలు వేదిక ముందూ వున్నారు. ఇంతమంది కవులు, కథకులు, పెద్దల మధ్యన ఒక సమాజ విశ్లేషకుడు సాహిత్య విమర్శ చేయడం  సాహసమే అవుతుంది.  నేను సాహసం చేయక తప్పదు. 

 

 

ఇందులో మొత్తం పదకొండు కథలున్నాయి. 

i.                        దారి తప్పిన కల (1916)

ii.                        అమ్మ బొమ్మ (2013)

iii.                        గోళ్ళు (2012)

iv.                        ఇద్దరు తల్లుల బిడ్డ (2014)

v.                        కోయేట్ లెక్క (2012)

vi.                        ఒంటి చెయ్యి ( 2014)

vii.                        తలుగు (2014)

viii.                        వింతశిశువు (2017)

ix.                        టోపీ జబ్బార్ (2012)

x.                        దహనం (2015)

xi.                        అంకెలు (2017) 

 

ఈ పదకొండు కథల్ని స్థూలంగా ఐదు విభాగాలుగా చూడవచ్చు.

1.     ముస్లీం పాత్రలున్న కథలు.

2.      ముస్లిం పాత్రలులేని కథలు. 

3.     మతమైనారిటీవాద కథలు. 

4.     ముస్లీం పాత్రలుండి మతమైనారిటీవాదం లేని కథలు.

5.      ముస్లీం పాత్రలు లేకపోయినా మతమైనారిటీవాదంవున్న కథలు.  

 

దారి తప్పిన కల (1916)

1.         చాందినీ మనోహర్ తో వెళ్ళిపోయింది – అనే షాకింగ్ న్యూస్ తో  ఈ కథ మొదలవుతుంది.  

2.         తల్లిదండ్రులు తమకు మగపిల్లలు కావాలని కోరుకుంటారు. ఆడపిల్లలు యుక్తవవస్సు రాగానే గోషా పెట్టాలని కోరుకుంటారు. 

3.          విడిగా చూస్తే ఇవి తిరోగమన భావాలుగా కనిపిస్తాయి. 

4.         ఇవన్నీ రాయలసీమ నీటి కరువులోండి పుట్టిన కోరికలని వేంపల్లె షరీఫ్ ఒక కొత్త జీవన వాస్తవాన్ని ఆవిష్కరిస్తాడు. 

5.         నలుగురు మగపిల్లలు పుడితే బోరు దగ్గర నాలుగు బిందెల నీళ్ళు కొట్టి తెచ్చి ఇంట్లో పడేస్తారు అని తల్లి దండ్రుల ఆశ. 

6.         ఎప్పటికయినా తనను గోషా పెట్టి  నీళ్ళు తెచ్చే బాధను తప్పించే మొగుడ్నికట్టుకోవాలనేది ఆడపిల్లల కల. అలా చాందినీ తన క్లాస్ మేట్ కుమ్మరాంపల్లి రాంరెడ్డి కొడుకు మనోహర్ తో వెళ్ళిపోతుంది.

7.         కూతురు లేచిపోవడం ఒక బెంగ అయితే, “ఇంతకీ మనోహర్ అయినా చాందినీని గోషా పెడతాడా?” అనేది మాబున్నీకి అంతకన్నా పెద్ద బెంగ.  

 

 

 

అమ్మ బొమ్మ (2013)

1.        అక్షరమాల దగ్గర నుండే మతాన్ని ఎక్కించే తీరును చెప్పే కథ ఇది.

2.        కథ చిన్నదే అయినా చర్చించిన అంశం చాలా పెద్దది.

3.         మన స్కూళ్ళలో విజయ దశమికి పప్పుబెల్లాలు పంచుతారు.  బుక్కా బాణాలతో ఆడుతారు. శ్రీరామ నవమికి వడపప్పు, పానకం చేస్తారు.

4.        రంజాన్ కు సేమియా పాయసం, క్రిస్మస్ కు కేకులు చేయడం ఎప్పుడూ చూడలేదు.

5.        దీనివల్ల ఇది హిందువులదేశం అని పిల్లలకు బాల్యం నుండే తలకు ఎక్కించినట్టు అవుతుంది.

6.        ఇతర మతస్తులకు ఇక్కడ స్థానం లేదనేది దీని పరోక్ష సందేశం. దాని దుష్ఫలితాలను ఇప్పుడు మనం చూస్తున్నాం.

 

గోళ్ళు (2012)

1.     అబలలకు ఒక ఆయుధం వుండాలని చెప్పేకథ.

2.     1980లలో నేను రాసిన ఆయుధాగారం కథ గుర్తుకొచ్చింది.

 

ఇద్దరు తల్లుల బిడ్డ (2014)

1.     ఆకాశవాణిలో సీనియర్ వ్యాఖ్యాత ఒకామే ఉద్యోగానికి వచ్చిన ముస్లీం కుర్రాడిని అవమానించడం ఇందులో కథాంశం.

2.     భాషా వివక్షను దాదాపు ప్రతి ముస్లీం ఎప్పుడో ఒకప్పుడు అనుభవించే వుంటాడు. నాకు కూడా ఇలాంటి అనుభవం వుంది. 

3.     ఎలిమెంటరీ స్కూలులో అగ్నిహోత్రావధానులుగారు మిడిల్ స్కూలులో యూసఫ్ మాస్టారు, సెకండరీ స్కూలులో విద్వాన్ పేరి రామారావుగారు నా తెలుగు  గురువులు. 

4.     నేను తొలిదశలో చినబాలశిక్ష చదివా. తెలుగు వ్యాకరణం కూడా బాగానే వచ్చేది. నన్ను మెచ్చుకుంటూ విద్వాన్ పేరి రామారావుగారు నన్ను ముద్దుగా సాయిబు శాస్త్రులు అనేవారు. 

5.     ఇదంతా నన్ను నేను పొగుడుకోవడం. అయితే నాకు రెండు బలహీనతలు వుండేవి. మొదటిది; ఆంధ్రాప్రాంతంలో ముస్లీంలు ఇంట్లో ఉర్దూ వాతావరణంలోనూ స్కూళ్ళలో తెలుగువాతావరణంలోనూ జీవిస్తుంటారు. ఒక విధంగా ఇదొక అడ్వాంటేజే.  అయితే, ఒక భాషా ప్రభావం మరో భాషమీద పడుతూ వుండడంవల్ల ఉచ్చారణలు స్వల్పంగా మారుతుంటాయి.  అవి ఒక్కోసారి అవమానానికి కూడా దోహదపడుతుంటాయి. 

6.     పర్షియన్ భాషల్లో ‘స’ అనే అక్షరం విడిగా వుండదు. ఇంగ్లీషులో ‘క్యూ’ అక్షరానికి ‘యు’ తోడు వున్నట్టు ఉర్దూలో ‘స’ అక్షరానికి ముందు ‘ఇ’ అక్షరం తోడు వుంటుంది. నిజానికి ఇంగ్లీషులో కూడా ‘స’ విడిగా వుండదు. ‘యస్’ అనే రెండక్షరాలు కలిసి ఒకటిగా వుంటాయి. ఉర్దూ ప్రభావం వున్న వాళ్ళు ‘స్కూల్’ను ‘ఇస్కూల్’  అంటారు. దానితో మా హిందూ స్నేహితులు మమ్మల్ని ఆట పట్టించేవారు. 

7.     నాకు శారీరకంగా ఇంకో బలహీనత వుంది. పుట్టుక నుండే ఆస్తమా వుంది. చలికాలం దాని ప్రభావం కొంచెం ఎక్కువగా వుంటుంది. అంచేత శ్వాస సహకరించక పోవడంవల్ల కొన్ని పదాలను ఉఛ్ఛరించడం ఇబ్బంది అయి తడబడేవాడిని. దానితో కొంత లాఫింగ్ స్టఫ్ గా మారేవాడిని. నేను స్వతహాగా మొండివాడిని కనుక అనేక బ్రీదింగ్ ఎక్సర్ సైజులు చేసి ఆ బలహీనతను చాలా వరకు అధిగమించానుగానీ  ఇంకొకరయితే ‘ఇస్కూలు’ వదిలి పారిపోయేవారు!. 

8.     ఇప్పటికీ నేను ఒక ఉపన్యాసం ఇవ్వడానికి ముందు ఓ అరగంటయినా బ్రీదింగ్ ఎక్సర్ సైజ్ చేస్తాను. ఎందుకంటే ఏదైనా పదం తడబడితే  మీరు అది నా ఊపిరితిత్తుల  సమస్య అనుకోరు, ముస్లీం గాబట్టి తెలుగు పలక లేకపోతున్నాడు అనుకుంటారు. 

9.     కొందరికి వెజిటేరియన్లు తెలివైనవారనీ నాన్ వెజిటేరియన్లు మొరటోళ్ళనే అభిప్రాయం వుంటుంది. చాలామందికి తెలియని విషయం ఏమంటే మనం జ్ఞానానికి కొలమానంగా  భావించే నోబెల్ బహుమతిగ్రహితల్లో  తొంభయి తొమ్మిది శాతం  మంది మాంసాహారులే. వాళ్లలోనూ అత్యధికులు గొడ్డుమాసం తినేవారే. 

 

కోయేట్ లెక్క (2012)

1.       మెరుగయిన బతుకు ఆశతో క్వయిట్ కు వెళ్ళి అసలుకే ఉప్పుతెచ్చుకుంటున్న ముస్లీంల జీవితాలను చిత్రించే కథ ఇది.

2.       వాణిజ్య అవసరాల కోసం వివాహేతర సంబంధాలను ప్రోత్సహించడం ఇందులో కనిపిస్తుంది.

3.       ముస్లింల జీవితాల్లో కంప్యూటర్లు వుండవు. ఆన్ లైన్లో ఫండ్స్ ట్రాన్స్ఫర్ లు వుండవు. మనీ ఆర్డర్లే గతి. క్వయిట్ నుండి ఎవరికి మనీ ఆర్డర్ వచ్చినా ముందుగా తెలిసేది పోస్ట్ మ్యాన్ ఖాదర్ బాషాకే. అతనికి తన చెల్లెలి కూతుర్ని తగిలిస్తుంది వడ్డీ వ్యాపారి కమల. ఇన్ఫర్మేషన్ నెట్ వర్క్. స్ట్రింగ్ ఆపరేషన్. 

4.       భూషణం నవల ‘కొండగాలి’లో కూడా ఇలాంటి సన్నివేశం వుంటుంది. ఫారెస్టాఫీసర్లకు వినోదాన్ని పంచడం కోసం కిరాణా కొట్టాయన ఓ వయసులో వున్నామెను దగ్గర వుంచుకుంటాడు. 

5.       కథ చివర్లో పోస్ట్ మ్యాన్ మాట మారుస్తాడు. ఎందుకు మార్చాడో కథకుడు చెప్పడు కానీ ఆ విషయం రెండు పాత్రలకు తెలుసు అంటాడు. 

6.       కథను ఆసక్తిగా  ముగించడంలో ఇదో చిట్కా. కథ చదివిన తరువాత కూడా పాఠకుడు ఆ పాత్రల గురించి ఆలోచిస్తుంటాడు. 

7.       కట్టప్ప బాహుబలిని ఎందుకు చంపాడూ?లాంటి టీజర్.

8.        పిక్చర్ అభీ బాఖీ హై. 

 

ఒంటి చెయ్యి ( 2014)

1.       పిల్లల్ని కొట్టకండి అని చెప్పే మ్యాజికల్ రియలిజమ్ కథ ఇది.

2.       ఎవరయినా దౌర్జన్యం చేస్తుంటే నిస్సహాయులు ఏంచేస్తారూ? “నీ చేతులు పడిపోనూ” అని శపిస్తారు. అదే నిజంగా జరిగితే? అనే ఊహతో రాసిన కథ ఇది. 

3.       మ్యాజికల్ రియలిజమ్ ఇప్పుడు మళ్ళీ కొత్త ట్రెండ్.

 

తలుగు (2014)

1.        భూస్వామి వెంకటప్ప కర్రెనుము పురిట్లో దూడ అడ్డంపడి చావడానికి సిధ్ధమైంది. ఎనుము చచ్చాక ఉచితంగా మాదిగలకు ఇవ్వడంకన్నా కొనఊపిరి వుండంగానే నాలుగు డబ్బులు ఛేసుకోవాలనుకున్నాడు. రాత్రికిరాత్రి బోరేవాలా సాయిబు దౌలూను పిలిపింఛాడు. చచ్చిందాన్ని సాయిబులు కోయరు తినరు.  తెల్లారేదాకైనా బతుకుద్దోలేదో తెలీని ఎనుమును కొనడానికి దౌలు ససేమిర అన్నాడు. మరీ జులుం చేసి ఎనుమును పన్నెండు నూర్లకు అంటగట్టాడు వెంకటప్ప. వేంపల్లె షరీఫ్  తలుగు కథకు ఇదీ సందర్భం. 

2.        దౌలా పెరట్లో కథ మలుపు తిగింది. మృత్యుముఖంలో కర్రెనుము ఈనింది. చచ్చిందనుకున్న  ఎనుము దూడను ఈని పాలు కూడా ఇస్తున్నదని తెలిసి వెంకటప్ప అసహనంతో ఊగిపోయాడు. మనుషుల్ని పంపించి, ఎనుమునూ, దూడనూ తనింటికి తోలించేసుకున్నాడు. పన్నెండు నూర్ల రూపాయలూ ఎగ్గొట్టాడు. ఇద్దరు పెద్ద మనుషుల్ని తీసుకుని వెంకటప్ప ఇంటికి  న్యాయం చేయమని వచ్చాడు దౌలూ. అదీ ఘర్షణ. 

3.        దౌలూ, ఎనుము కలిసి  వెంకటప్ప మీద తిరుగుబాటుకు సిధ్ధం కావడంతో కథ ముగుస్తుంది.  అదీ పరిష్కారం.  

4.        దళితులు, హిందూ వెనుకబడిన సామాజికవర్గాలకన్నా భారత ముస్లిం సామాజికవర్గాలు మరింత వెనుకబడివున్నాయని అధికారిక గణాంకాలే చెపుతున్న కాలంలో, ముస్లిం సమాజంలో మరింత వెనుకబడిన (యంబీసీ)  బోరేవాలాల దయనీయ జీవితాన్ని చిత్రించిన కథ ఇది.

5.         ఏ రచనకయినా, ఆ మాటకు వస్తే శుష్కమైన వార్తలకైనా, ఉపన్యాసకళలకైనా భావోద్వేగాల ప్రసరణే ప్రాణప్రదమైన అంశం. పాత్రల్లో, సన్నివేశాల్లో భావోద్వేగాలని ఒడిసి పట్టుకోవడంలో  షరీఫ్ కు మంచి నేర్పుంది. “పని కసాయిదైనా మనసు మనిషిదే” వంటి వ్యక్తీకరణలు పాఠకుల్ని ఉద్వేగానికి గురిచేస్తాయి. వేంపల్లెనే ఇంటిపేరు చేసుకున్న షరీఫ్  రాయలసీమ పల్లెభాష, యాసల్లో రాయడంవల్ల అతని కథల శిల్పం కొత్తగా వుంటుంది. 

6.        యాసలో రాసేవాళ్ళు తరచూ ఒక తప్పు చేస్తుంటారు. తమకు మాత్రమే తెలిసిన పదాలను అతిగా వాడి పాఠకుల్ని ఇబ్బంది పెడతారు. అయితే, షరీఫ్ ఈ విషయంలో కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకుంటాడు. పదం కొత్తదయినా సందర్భాన్నిబట్టి స్థూలంగా అర్ధం చేసుకునే విధంగా దాన్ని ఉపయోగిస్తాడు. తలుగు, కాంతూలం వంటివి ఇంతకు ముందు మనకు తెలీని పదాలయినా సందర్భాన్నిబట్టి అర్ధం అయిపోతాయి. 

7.          షేక్ హుస్సేన్ సత్యాగ్ని రాసిన మలిమాట తలుగు కథకు ఒక బోనస్. “జీవితం ఎట్లుంది అనేదికాదు జీవితం ఇట్లా ఎందుకుందో చెప్పాలి ” అంటూ కథకులకు ఒక ఆదేశాన్ని జారీ చేశారాయన. నిజానికి జీవితం ఎట్లుందో రాయడానికి కథకుడు దేనికీ?; కెమేరాలు చాలు. జీవితం ఇట్లా ఎందుకుందో వివరించడానికీ, ఎట్లా వుంటే బాగుంటుందో చెప్పడానికే సమాజానికి కవులు, కళాకారులు, రచయితలు, ఆలోచనాపరులు కావాలి.

8.         తలుగులో దౌలుతో వచ్చిన ఆ ’పెద్దమనుషులిద్దర్నీ’ దళితులు అనుకోవచ్చు. అదే నిజమయితే, ఆ విషయాన్ని కథకుడు మరింత స్పష్టంగా చెప్పివుండాల్సింది. ముస్లీం-దళిత్-ఆదివాసి ఐక్యత (జై మీమ్! జై భీమ్!) నీల్ లాల్ హర్యాలీ సలామ్ (ఆర్. జీ. బీ.) అనేది నేటి చారిత్రక ఆవశ్యకత.  

9.        ఆర్. జీ. బీ. కోవలో ఇది తొలికథో మలికథో చెప్పలేనుగానీ ఇది ఒక మంచి కథ అనిమాత్రం నిస్సందేహంగా చెప్పగలను.  

 

వింతశిశువు (2017)

1.        టీ ఆర్ పీలు, బార్క్ రేటింగుల కోసం న్యూస్‍ ఛానళ్ళు ఎంతకైనా దిగజారుతారని చెప్పే కథ. 

2.        పేదవాళ్ళకు తినడానికే సరైన తిండి వుండదు. గర్భిణీ స్త్రీల పరిస్థితి మరీ ఘోరం. అరుదుగానే కావచ్చుగానీ వాళ్ళకు  జన్యులోపంతో పిల్లలు పుట్టే అవకాశాలుంటాయి. 

3.        దీన్నీ టీవీల వాళ్ళు తోకతో పుట్టిన శిశువు, హనుమంతుని అవతారం, వరాహావతారం అంటూ బూస్ట్ చేస్తుంటాయి. 

4.        ఓరోజు రాత్రి ఓ ప్రముఖ టీవీ ఛానల్ వాళ్ళు  ఓ గొప్ప ఇన్వెస్టిగేటివ్ స్టోరీని ప్రసారం చేశారు. ఏమిటా స్టోరీ అంటే అల్లూరి శ్రీరామ రాజును బ్రిటీష్ వాళ్ళు చంపలేదనీ,  ఆయన ఎనభై యేళ్ళు బతికాడనీ, నలుగుర్ని పెళ్ళి చేసుకున్నాడనీ ఇలా సాగిందా కథ. గంట ప్రోగ్రాం అయిపోయిన తరువాత ఇలా ఆ ఊర్లో జనం చెప్పుకుంటున్నారు అని ముగించారు.

5.        ఆ ఛానల్ ఔట్ పుట్ ఎడిటర్ నాకు సన్నిహితుడు. నేనతనికి ఫోన్ చేసి ఏమిటీ దారుణం? అని అడిగాను. “అంకుల్! న్యూస్ ఛానల్ అంటే ప్రాస్టిట్యూషన్‍ అని మీకు నేను గుర్తుచేయాలా?” అని ఎదురు అడిగాడు.

6.        నేనూ అంగీకరిస్తాగానీ, ఈసాని వృత్తిలోనికి అల్లూరిని కూడా తీసుకురావడం అవసరమా?  అన్నాను.

 

టోపీ జబ్బార్ (2012)

1.     ఇది ఇందులో లీడ్ కథ.

2.     జబ్బార్ అనే ముస్లీం కుర్రాడు, అమ్ములూ అనే హిందూ అమ్మాయికి మధ్య సాగే ఫస్ట్ క్రష్ కథ.

3.     ఒకరి మత విశ్వాసాలని మరొకరు గౌరవించుకోవడం ఇందులో కథాంశం.

4.     మతం వేరు మతతత్త్వం వేరు. మతం విశ్వాసం. మతతత్వం రాజకీయం. నేనూ వుంటా, నువ్వూ వుండు అంటుంది మతం. నేనే వుండాలి నువ్వు వండడానికి వీల్లేదంటుంది మతతత్త్వం. బాబ్రీ మసీదు-రామజన్మభూమి  కేసులో హిందువుల పక్షాన కేసు వేసిన మహంతీ, ముస్లీంల పక్షాన కేసు వేసిన  ఆయనా ఇద్దరూ గొప్ప స్నేహితులు. కలిసి ఆడుకునేవారు. కలిసి తిరిగేవారు. కలిసే ఒకే సైకిలు మీద కోర్టుకు వెళ్ళేవాళ్ళు. అవసరం పడినప్పుడు ఒకరి లీవ్ పిటీషన్ ను మరొకరు వేసేవాళ్ళు. భారతీయ జనతా పార్టి ప్రవేశించాక మతం మతతత్త్వంగా మారిపోయింది. 

 

దహనం (2015)

1.       ఇది ఒక మ్యాజికల్ రియలిజమ్ కథ. 

2.       ఆవు మీద చాలా కథలు వస్తున్నాయి.

3.       ఆవు సాధు జంతువు; పాలు ఇచ్చును. పాలూ శ్రేష్టమయిన ఆహారం అని చిన్నప్పుడు చదువుకున్నాం.

4.       ఇప్పుడు ఆవు రాజకీయ జంతువు; ఆవు ఓట్లు తెచ్చును; ఓట్లు అధికారమును తెచ్చును; అనేది కొత్త కథ. 

 

అంకెలు (2017)

1.        పార్లమేంటరీ ప్రజాస్వామ్యం అంటేనే అంకెలు. 

2.        ఎన్నికల రాజకీయాల్లో ముస్లింలను ఎలా వాడుకుంటాడో చెప్పే కథ ఇది. 

 

రాజకీయార్ధిక సాహిత్య చరిత్ర

1.         జాక్ లండన్ నవల ప్రకృతి పిలుపుకు  ఆనతోల్ ఫ్రాన్స్ / ఎడ్వర్డ్ ఫాక్స్ ముందుమాట రాస్తూ ఒక విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తాడు. జాక్ లండన్ రచనల్లో కనిపించే పాత్రలకన్నా బలమైన మరో పాత్ర వుంటుందని అంటాడు. అదే ప్రకృతి. పెద్ద పర్యావరణంలో మారుతున్న రుతువుల మధ్య ప్రకృతి పిలుపు నవల సాగుతుంటుంది. అలా కథ చుట్టూ రాయలసీమ భాష యాసలతో ఒక గొప్ప పర్యావరణాన్ని వేంపల్లె షరీఫ్ చిత్రిస్తుంటాడు. పాఠకులు ముందు అందులో లీనం అయిపోతుంటారు.

2.         స్పిన్నర్ బిషన్ సింగ్ బేడీ గురించి ఒక మాట వుండేది. అతను విసిరిన తరువాత కూడా బంతిని నియంత్రిస్తాడేమో అని. అలాంటి శక్తి షరీఫ్ కథనానికి కూడా వుందనిపిస్తోంది.  ‘దారి తప్పిన కల’ తొలి వాక్యంలోనే ఒక సామాజిక ఘర్షణ వుంది. సాయిబులమ్మాయి, రెడ్ల అబ్బాయితో వెళ్ళిపోయింది. సాయిబులు పేదవాళ్ళు, రెడ్లు సాపేక్షంగా ధనికులు. ఈ ఘర్షణను తను ఎక్కడా రాయడు. కథంతా నీళ్ళు, కరువు,  గోషా మీద నడుస్తుంది. కానీ, కథ చదివిన తరువాత ఆ సామాజిక ఘర్షణ లోలోపల పాఠకుల్ని వెంటాడుతుంది. 

3.         ఛార్లెస్‍ డికెన్స్ సోషలిస్ట్ భావాలు ఆనాటి పెట్టుబడీదారుల కుటుంబాలకు అస్సలు నచ్చేవికావు. అయినప్పటికీ వాళ్ళు డికెన్స్‍ రచనల్ని తెగ చదివేవారు. డికెన్స్ ప్రసంగాల్ని టిక్కెట్టు కొని వినేవారు. ఎందుకంటే డికెన్స్ వాడే మోడెస్టీ శైలీ వల్ల ప్రపంచమంతటికీ ఇంగ్లీష్ భాష మీద గౌరవం పెరుగుతోందని వాళ్ళు ఆనందించేవారు. దాదాపు అలాంటి స్థితి ఇప్పుడు తెలుగు సమాజంలో వుంది. ఒకవైపు చాలా బలంగా  చాప కింద నీరులా ప్రభుత్వ ప్రాయోజిత కార్యక్రమంగా  ముస్లిం వ్యతిరేక ప్రచారం సాగుతున్నప్పటికీ పాఠకులు ముస్లిం రచయితల రచనల్ని చాలా ఇష్టపడి చదువుతున్నారు. దానికి పరధాన కారణం వాళ్ళు తెలుగు భాషను సుసంపన్నం చేయడమే. ఈరోజు తెలుగు వాక్యాన్ని అందంగా రాస్తున్న పది మంది పేర్లను తీసుకుంటే అందులో సగానికి పైగా దళిత ముస్లీంలు వుంటారు. ఈ వాస్తవాన్ని తెలుగు అధికార భాష సంఘం పెద్దలు గమనించాల్సిన అవసరం వుంది. తెలుగు మాట్లాడడానికీ, రాయడానికీ  ముస్లీంలు తడబడే రోజులు పోయాయి. కొత్త కథాంశాలతో, కొత్త సన్నివేశాలతో కొత్త భాషతో తెలుగును సుసంపన్నం చేస్తున్న వారిలో ఇప్పుడు ముస్లింలు అగ్రభాగాన వున్నారు.  ఖదీర్ బాబు, వేంపల్లె షరీఫ్, స్కైబాబా  తదితరుల కథలు దీనికి సజీవ సాక్ష్యాలు. ఈ ఖ్యాతి ముస్లీంల కథల్ని ఇంతగా ఆదరిస్తున్న తెలుగు పాఠకులకు దక్కుతుంది. తెలుగు పాఠకులు చాలా గొప్పవాళ్ళు.  ఎవరు రాస్తున్నారన్నది వాళ్లకు ముఖ్యం కాదు. ఎవరు గొప్పగా రాస్తున్నారు అన్నది అన్నది వాళ్ళకు ముఖ్యం. 

4.         మిత్రులారా!  నేను కొంత కాలంగా ఒక గంభీరమైన విషయాన్ని గురించి కొన్ని ఆలోచనలు చేస్తున్నాను. వాటిని బయటి ప్రపంచంతో పంచుకోవడానికి ఇది సరై సందర్భమూ, సరైన వేదిక అని కూడా భావిస్తున్నాను.

5.         సాహిత్యం సమాజాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది, ప్రతిఫలిస్తుంది అంటారు. ఇది పాక్షిక సత్యమే. సమాజానికీ సాహిత్యానికి మధ్య రచయిత అనే స్వయం నియమిత  తనిఖీ అధికారి ఒకడు వుంటాడు. అతను తనకు ఇష్టమైన వాళ్ళను సమాజంలో నుండి సాహిత్యంలోనికి వెళ్ళనిస్తుంటాడు. తనకు నచ్చనివాళ్ళను ఆ గుమ్మం దాటనివ్వడు. 

6.         దానివల్ల ఏమవుతుందంటే రచయిత కొరుకుంటున్న, అతన్ని పోషిస్తున్న సామాజికవర్గాలే మనకు వున్నత విలువలుగల సమూహాలుగా సాహిత్యంలో కనిపిస్తుంటాయి. మిగిలిన సామాజికవర్గాలు అసలు కనిపించవు. ఒకవేళ కనిపించినా అవి ఏ విలువలూ లేని సమూహాలుగా కనిపిస్తుంటాయి. 

7.         వీటికి కొలమానం కథానాయకుడు. ద హీరో. ప్రొటోగానిస్ట్. కథానాయకుడ్నిబట్టే రచయిత కోరుకునే సమాజం, దాని  విలువలు అవుతాయి. 

8.         ఇదేదో రచయిత అభిరుచికి సంబంధించిన విషయం దానితో మనకు పనేంటీ అని సమాజం అనుకుంటే కుదరదు. పాఠకులు సాహిత్య కథానాయకుడ్ని ఇష్టపడతారు. అతని అభిప్రాయాలని గొప్ప విలువలుగా భావిస్తారు. అతని  ప్రవర్తనని అనుసరిస్తారు. అలా అలా అతని సామాజికవర్గం మీద  ఒక సానుకూల దృక్పధాన్ని ఏర్పరచుకుంటారు. 

9.         ఫలానా సామాజికవర్గం తెలివైనది, ఫలానా సామాజికవర్గం మాటంటే మాటే, ఫలానా సామాజికవర్గం కొత్త భావాలను త్వరగా స్వీకరిస్తుంది, ఫలానా సామాజికవర్గం వాణిజ్య అవకాశాలను త్వరగా అందిపుచ్చుకుంటుంది వంటి సానుకూల అభిప్రాయాలు మనకు సాహిత్యంవల్ల కలుగుతుంటాయి. అలా. సాహిత్య కథానాయకుడు సమాజాన్ని ప్రభావితం చేస్తాడు. ఆ ప్రభావం రాజకీయార్ధిక ఆధిపత్యాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. 

10.     సాహిత్యం, సమాజం, రాజకీయం, ఆర్ధికం వగయిరాల మధ్య సంబంధాన్ని మిగిలిన ప్రాంతాల్లో వివరించడం కొంచెం కష్టం కావచ్చేమోగానీ, తెలుగు రాష్ట్రాల్లో దీన్ని వివరించడం చాలా సులభం.

11.     తెలుగు కథా నవలా సాహిత్యం ఆరంభంలో మనకు అన్నీ  బ్రాహ్మణ కథానాయకులే కనిపిస్తుంటారు. ఆ కాలంలో రాజకీయ రంగంలోనూ బ్రాహ్మణ సామాజికవర్గానిదే అధిపత్యం వుండేది. దేశానికి స్వాతంత్రం వచ్చిన తరువాత దాదాపు అన్ని రాష్ట్రాల తొలి ముఖ్యమంత్రులు బ్రాహ్మణ సామాజికవర్గానికి చెందిన వారే. వాళ్ళ గురించి సాహిత్యం సృష్టించిన సానుకూల వాతావరణం కారణంగానే ఇది సాధ్యం అయింది.  

12.     ఆ తరువాత వ్యవసాయ కుటుంబాల నుండి వచ్చిన  కథానాయకులు మనకు సాహిత్యంలో కనిపిస్తారు. ఆ కాలంలో అటు రాజకీయాల్లోనూ ఆ సామాజికవర్గాల ప్రాబల్యం పెరగడాన్ని మనం చూడవచ్చు.

13.     వ్యవసాయం అన్నిప్రాంతాలనూ వుంటుందిగానీ,  కృష్ణా గోదావరి మండలాల వ్యవసాయ కుటుంబాలకు  చెందిన  కథానాయకులే  మనకు ఎక్కువగా  కనిపిస్తారు. అలా తెలంగాణ, రాయలసీమ, ఉత్తరాంధ్రా వాళ్లకు సాహిత్య కథానాయకుడు లేకుండాపోయాడు. 

14.     ఇక ఆదివాసులు, దళితులు, బహుజనులు, మత మైనారిటీలకు కథానాయకుడు ఎక్కడి నుండి వస్తాడు. సాహిత్య కథా నాయకుడు లేకుండా వాళ్ల మీద  సానుకూల దృక్పథం ఎలా ఏర్పడుతుంది. ఇది తెలుగు కథా నవలా రచయితలు పరిష్కరించాల్సిన ప్రధాన సామాజిక సమస్య. 

15.     1990వ దశకం భారత రాజకీయాల్లోనేగాక తెలుగు సాహిత్యంలోనూ పెను మార్పులు తెచ్చింది. దీనికి బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత ఒక మైలురాయి.  సాధారణంగా చారిత్రక దశల్ని బీసీ, ఏడి అని విభజిస్తుంటారు. భారత రాజకీయార్ధిక సాహిత్య చరిత్రను కూడా  బిఫోర్ డెమోలిషన్ (బీడి) ఆఫ్టర్ డెమోలిషన్ (ఏడి) అని  విభజించాల్సి వుంటుంది. 

16.     రాజకీయార్ధిక అంశాల వివరాల్లోనికి లోతుగా పోవడానికి ఇది సందర్భంకాదు కనుక మనం సాహిత్యం కళలకే పరిమితం అవుదాం. బిఫోర్ డెమోలిషన్ తెలుగు సాహిత్యంలో మనకు  ముస్లింలు సాధారణంగా కనిపించరు. ఒకవేళ కనిపించినా మొరటు కసాయిలు కనిపిస్తారు. లేదా అసలు కనిపించరు. ఇదో రకం సాహిత్య వివక్ష. ముస్లిం పాత్రలకు తెలుగు సాహిత్యంలో చోటే లేనప్పుడు ఇక ముస్లిం కథానాయకుడు ఎక్కడి నుండి వస్తాడూ? 

17.     తెలుగు సాహిత్యం పాటించిన నిబంధనల్నే తెలుగు సినిమాలూ పాటించాయి.  అనార్కలీ, లైలామజ్నూ, ఆలీబాబా నలభై దొంగలు వంటి సినిమాల్లో తప్పదు కనుక హీరో ముస్లీంగా వుంటాడు. మిగిలిన చోట్ల ఎక్కడా ముస్లీం కనిపించడు. పాతాళ భైరవి సినిమా కథను  కూడా  అరేబియన్ నైట్స్ నుండే తీసుకున్నారు. పాత్రల్ని మతాంతీకరణ చేశారు. యన్టీ రామారావు నటించిన ‘ఒకే కుటుంబం’లో సినిమా అంతా హీరో ముస్లింగా వుంటాడుగానీ చివర్లో అతను హిందూవని తేలుస్తారు. మిస్సమ్మ సినిమాలో కథానాయకీ పాత్రా అంతే. సినిమా అంతా ఆమె క్రైస్తవురాలుగానీ చివర్లో హిందువే అని తేలుస్తారు. 

18.     మైనారిటీలంటే భారత దేశంలో మరీ తక్కువ మంది ఏమీకాదు. నిజానికి మనకు సాహిత్యంలో కనిపించే అనేక సామాజికవర్గాలకన్నా ముస్లీంల జనాభా పెద్దది. దేశ జనాభాలో  15 శాతం పైగావున్న వారిని తెలుగు సాహిత్యం పట్టించుకోకపోవడం అన్యాయం. ఇరవైకోట్ల జనాభావున్న ఒక సమూహాన్ని దాచిపెట్టేయడాన్ని ఏమనాలీ?  మినహాయింపు లేకుండా మన సాహిత్యకారులందరూ ఈ పాపానికి ఒడిగట్టినవారే. 

19.     ఆఫ్టర్ డిమోలిషన్ సన్నివేశం మారింది. నిజానికి బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేతకు సన్నాహాలు మొదలయినపుడే తెలుగులో ముస్లీం సాహిత్యం అంకురార్పణ జరిగింది. నేను కొన్ని సిధ్ధాంత వ్యాసాలు రాశాను. ఖాదర్‍ పుట్టుమచ్చ దీర్ఘకవిత రాశాడు. ఆ తరువాత అనేక మంది కవులు. కథకులు చాలా వుధృతంగా ముస్లీం సాహిత్యాన్ని సృష్టించారు,  సృష్టిస్తున్నారు.  మనం ఈ రోజు కథా సాహిత్యానికే పరిమితం అవుదాం. 

20.     ముస్లీం కథకుల్లో తొలుత  ఖదీర్ బాబు పేరు బలంగా వినిపించింది. ఆ తరువాత స్కైబాబా, బా రహంతుల్లా, వేంపల్లె షరీఫ్ తదితరులు రంగప్రవేశం చేశారు. ఒక్కొక్కరిది ఒక్కో శైలి, ఒక్కో భావోద్వేగం, ఒక్కో దృక్పథం, ఒక్కో ఆసక్తి. దానివల్ల తెలుగు ముస్లీం సాహిత్యంలో  విస్తారమైన వైవిధ్యం చోటుచేసుకుంది. 

21.     దళిత-బహుజన-మతమైనారిటీ కథకుల ప్రవేశంతో ప్రధాన స్రవంతి తెలుగు కథా సాహిత్యం మంచాన పడిపోయింది. అరవయ్యేళ్ల క్రితం చెలం కొంత సాహసించాడుగానీ, ఆ మాత్రం తెగింపు కూడా వీళ్ళకెవరికీ ఇప్పుడులేదు.  

22.     తెలుగులో గొప్ప కథ అనగానే కాళీపట్నం రామారావుగారి యజ్ఞమో అంతకు ముందున్న పాలగుమ్మి పద్మరాజు  గాలివాన కథో గుర్తుకు వస్తున్నదంటే కారణం ఏమిటీ? వర్తమాన ప్రధాన స్రవంతి రచయితలు వర్తమానంతో అనుసంధానం కావడానికి జంకుతున్నారు. ఈలోటుని అస్థిత్వ కథలు పూడుస్తున్నాయి. 

23.     వర్తమాన సమాజంతో అనుసంధానం కాని కథలు, నవలలు సమాజం మీద పెద్ద ప్రభావాన్ని వేయలేవు. కొత్త రచయితలు లేరా? కొత్త కథలు రావడంలేదా? అంటే చాలా మంది వస్తున్నారు. చాలా కథలు రాస్తున్నారు. అవెందుకో తల మీది నుండో కాళ్ల కింది నుండో వెళ్ళిపోతున్నాయిగానీ మన మనసుకో, మెదడుకో తాకడంలేదు. 

24.     గై డీ మపాసా 18వ శతాబ్దపు ఫ్రాంకో – ప్రష్యన్  యుధ్ధాల నేపథ్యంలో కథలు రాశాడు కనుక ‘బౌలే సౌఫ్’ వంటి గొప్పకథ పుట్టింది. సాదత్ హసన్ మంటో తనకాలపు కల్లోల సమాజాన్ని చిత్రించాడు కనుక ‘ఖోల్ దో’ కథ పుట్టింది.

25.     గ్యాట్ ఒప్పందం తరువాత ప్రపంచ వ్యాప్తంగా లిబరలైజేషన్ , ప్రైవేటైజేషన్,  గ్లోబలైజేషన్ దశ ఆరంభమయింది. దీని ప్రభావం సమస్త రంగాల్లోనూ పడింది. చివరకు స్త్రీపురుష సంబంధాల మీదా పడింది. నేను నిత్యం ఈ పరిణామాల్ని అతి దగ్గరగా చూస్తున్నాను. వీటిని సానుకూల దృక్పధంతో చిత్రించే  కథ నవల నా దృష్టికి రాలేదు. 

26.     కొందరు రచయితలు మరీ తెలివైనవారు. వారి పాత్రలు వర్తమానంలోనే వుంటాయి. రచయితలు మాత్రం చెలం కన్నా వెనుకటి కాలపు పరిష్కారాలు చూపుతుంటారు. ఇదంతా తెలుగు కథకు ఆవరించిన స్థబ్దతను తెలిపే అంశాలు.

27.     ఈరోజు తెలుగు సాహిత్యాన్ని బతికిస్తున్నది అస్థిత్వ కథలే అనంటే అతిశయోక్తికాదు. గత మూడేళ్ళుగా కొన్ని శక్తులు  దేశంలో అసహన వాతావరణాన్ని  సృష్టిస్తున్నాయి. వీటి ప్రభావం ఉత్తరాది నుండి దక్షణాది వరకు వుంది. ఎంత మంది కథకులు  ఈ వాతావరణాన్ని, దీని ప్రమాదాన్నీ తమ కథల్లో  చిత్రించారు. బహుశ, సతీష్ చందర్ ‘గోధనం’ నవల దీనికి మినహాయింపు కావచ్చు. అది కుడా ఒక అస్థిత్వ రచయిత చేసిన ప్రయత్నమే. 

28.     వర్తమాన సమాజాన్ని చుడాలంటే అస్థిత్వ రచనల్ని చదవాలి.  ఇప్పుడు ఆవిష్కరించిన  వేంపల్లె షరీఫ్  కథల సంకలనం ‘ టోపీ జబ్బార్’ మనకు అలా వర్తమాన సమాజాన్ని చూసే అవకాశాన్ని ఇస్తోంది.  

 

మే, 2017

*మా అమ్మమ్మ ఫాతిమున్నీసా మళ్ళీ గుర్తుకొచ్చింది*

 *మా అమ్మమ్మ ఫాతిమున్నీసా మళ్ళీ గుర్తుకొచ్చింది*

‘ద్రవాధునిక వ్యవస్థ మీద దాడి’ పేరిట పన్నెండేళ్ల క్రితం నేను రాసిన వ్యాసం మీద ఫేస్ బుక్ లో ఇప్పుడు మరొక్కసారి చర్చ జరగడం చాలా ఆనందంగా వుంది. ఆ వ్యాసం చదివాక ఎగిరి గంతులేయాలనిపించిందని కొందరు ఫోన్ చేసి చెప్పారు. ఒకరయితే ఏకంగా పొలిటికల్ ఇస్లాం సిధ్ధాంతకర్త Abul Ala Maududi శైలి కనిపించిందన్నారు.

స్థలాభావంవల్ల వ్యాసం నిడివి విషయంలో ప్రచురణకర్తలకు ఒక పరిమితి వుంటుంది. ప్రతి వ్యాసంలోనూ వీలయినంత మేరకు చారిత్రక, రాజకీయ ఆర్ధిక, ధార్మిక, సాంఘీక, సాంస్కృతిక నైతిక కోణాలన్నింటినీ స్పృజించాలనుకుంటాను. అది ఈ వ్యాసంలో బాగా కుదిరింది. అలా కుదరకపోతే అది సమగ్ర వ్యాసం కాదు. పాక్షిక నిజం మాత్రమే అవుతుంది.

తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధపోరాటం గురించి మనం చదివినదంతా పాక్షిక సత్యమే. మనం తరచూ ఫాసిజం, నాజీజాన్ని రష్యా అణిచివేసింది; కమ్యూనిస్టులు (మాత్రమే) ఓడించారు అంటుంటాం. ఈజిప్ట్, లిబియావంటి ముస్లిం దేశాలు చేసిన కృషిని మనం అస్సలు పట్టించుకోము. రష్యా సైన్యం 1945 మే నెలలో జర్మనీలో ప్రవేసించింది. అంతకు ముందే 1942 నవంబరులో ఈజిప్ట్ లోని El Alamein వద్ద ఫాసిజానికి తొలి ఓటమి ఎదురైంది. మనం ఈ కోణాల్ని మరచిపోతున్నామా; దాస్తున్నామా?? Selective memory loss in history writings.

మా అమ్మమ్మ ఫాతిమున్నీసాకు చాలా కథలు వచ్చు. సింద్ బాద్ ప్రయాణాలు, హాతింతాయి, అరేబియన్ నైట్స్ వంటి కథలు రోజుకొకటి చెప్పేది. వాటిల్లో మాయలు, మంత్రాలు, జిన్నీలు, అతీత శక్తులు వగయిరాలు వుండేవి. దాదాపు ఓ మూడేళ్ళు ప్రతిరాత్రీ ఆ కథలు విన్నాను. నేనురాసిన జప్తు, రాజుగారి కొమ్ము కథల్లో వాటి ప్రభావం వుంది. మా అమ్మీ కూడ కథలు చాలా గొప్పగా చెప్పేది.

సాహిత్యంలో మేజికల్ రియలిజం అనేది 20వ శతాబ్దపు మధ్యలో లాటిన్ అమెరికాలో పుట్టిందని కొందరు రాస్తున్నారు. ఈ రకం రచనా శైలి అరేబియన్ నైట్స్ నాటికే వుంది.

‘అల్ కెమిస్ట్’ కథ చదవగానే నాకు మా అమ్మమ్మ చెప్పిన కథ ఒకటి గుర్తు కొచ్చింది. దానితో ఆ కథ మీద ఆసక్తి పెరిగింది. దాని పెరు వగయిరాలు గుర్తులేవు. algorithms ఉపయొగించి కొన్ని గంటలు శ్రమించగా అరేబియన్ నైట్స్ లో 352 రాత్రి చెప్పిన కథ అదే అని తేలింది. Costa-Gavras movie *Hanna K* కూడ చూసి వుండడంతో ‘అల్ కెమిస్ట్’ రచన ప్రయోజనం అర్ధం అయ్యింది.

భవనగిరి చంద్రా ‘ది సండే ఇండియన్’ ఫిబ్రవరి 6-20 సంచికలో అల్ కెమిస్ట్ మీద వ్యాసం రాశాడు. ఆ వ్యాసానికి కొనసాగింపుగా అదే అంశం మీద ఇంకో వ్యాసం రాయమని ‘ది సండే ఇండియన్’ సంపాదకులు అడిగారు. అలా పుట్టింది ఈ వ్యాసం.

ఈ వ్యాసాన్ని చదివినవారు మెచ్చుకునేకొద్దీ నాకు మా అమ్మమ్మ మీద గౌరవం పెరిగింది. ఆమె ఏమీ రాయలేదుగానీ మౌఖికంగా చాలా చెప్పేది. షమా ఉర్దూ మాసపత్రికను పూర్తిగా చదవి వినిపించేది. తనకు మూలికవైద్యం మీద కూడ జ్ఞానం వుండేది. తను చనిపోయిన తరువాత తన గొప్పతనం అర్ధం అయింది. వాటిని నేను నోట్ చేసి భద్రపరచాలనే ఆలోచన అప్పట్లో రాలేదు.

మరలా ఈరోజు అందరూ నా వ్యాసాన్ని మెచ్చుకుంటుంటే మా అమ్మమ్మ గుర్తుకు వచ్చింది.

All reactions:

13Anwar Warangal, Sandhya Pow and 11 others

*ఫాసిజాన్ని ఎదుర్కోవడానికి వున్న మార్గాల్ని అన్వేషించడానికి ఈ గ్రూపును ఆరంభించాము*.

 *ఫాసిజాన్ని ఎదుర్కోవడానికి వున్న మార్గాల్ని అన్వేషించడానికి ఈ గ్రూపును ఆరంభించాము*. 

ఫాసిజం అంటే మెజారిటీ మతతత్త్వాన్ని ఆశ్రయించి బలపడే కార్పొరేట్ నియంతృత్త్వం. ఫాసిజాన్ని ఎదుర్కోవడానికి వున్న మార్గాల్ని అన్వేషించడానికి ఈ గ్రూపును ఆరంభించాము. 

 మన గ్రూపులో చాలా మంది ఈ ప్రాధమిక బాధ్యతను విస్మరిస్తున్నారు. లేదా, వారికి కొత్త సూచనలు చేసే మేధో సామర్ధ్యం లేకపోవచ్చు. 

ఈ గ్రూపులో కొందరు తమ తమ మతాలు ఎంత గొప్పవో చెప్పుకునే ప్రత్యత్నం చేస్తున్నారు. ఇలాంటి ప్రయత్నాలు ఎవరూ చేయవద్దు. *ప్రతి మతం ఎలాంటి మినహాయింపు లేకుండా ఆయా సందర్భాలలో ఆయా దేశాల్లో నియంతృత్త్వాన్ని సమర్ధించినవే*. 

నాస్తిక హేతువాదాల ప్రచారమూ ఈ గ్రూపు లక్ష్యం కాదు. ఏ మతం లోనివారైనాసరే సాధారణ భక్తులతో ఎవరికీ ఇబ్బంది లేదు. రాజకీయ లబ్దికోసం, అధికారంలో కొనసాగడం కోసం, మనుషుల ద్వేషాన్ని పెంచడం కోసం మతాన్ని ప్రయోగించేవారితోనే ప్రమాదం.    

ఎజెండాకు సంబంధంలేని పోస్టుల్ని ఎవ్వరూ పెట్టవద్దు. అలాంటి పోస్టుల్ని కొనసాగించితే ఇతరులకు విసుగు వస్తుంది. తొలగిస్తే వాటిని పెట్టిన వారికి కోపం వస్తుంది. ఈ పరిస్థితి రానియ్యవద్దు. 

*ఇందులో ఒక పోస్టు పెట్టే ముందు అది ఫాసిజాన్ని ఎదుర్కోవడానికి పనికి వస్తుందో లేదో ఒకటికి నాలుగుసార్లు చెక్ చేసుకోండి*. మంచి ఆలోచనాపరులుగా  వ్యవహరించండి. 

డానీ

కన్వీనర్, MTF

 

Communism is different from communist-parties

 Communism is different from communist-parties

కమ్యూనిజం వేరు; కమ్యూనిస్టు పార్టీలు వేరు

డానీ 

 

పీకాక్ క్లాసిక్స్  సంపాదకుడు ఎ. గాంధి వ్యాసం  ‘సిపిఐ : తల ఎత్తుకుని నడుస్తుందా?’ (ఆంధ్రజ్యోతి ఎడిట్ పేజీ 15 ఏప్రిల్ 2023)  మీద స్థూలంగా ఏకాభిప్రాయం వుంది. అయితే భారత కమ్యూనిస్టు పార్టిలు చేసిన మరికొన్ని ప్రధానమైన తప్పుల్ని పేర్కొనడం ఈ వ్యాసం మరిచింది. వాటిల్లో కొన్నింటిని అయినా ఈ సందర్భంగా పేర్కోవాల్సిన అవసరం వుంది. 

          చర్చలోనికి వెళ్ళడానికి ముందు ఒక అంశాన్ని స్పష్టం చేయాలి. కమ్యూనిజం వేరు; కమ్యూనిస్టు పార్టీలు వేరు. ప్రపంచంలో ఎక్కడయినా సరే అణగారిన సమూహాలు తమ కష్టాలనుండి విముక్తి చెందడానికి సమానత్వాన్ని కోరుకుంటాయి. వాళ్ళకు కార్ల్ మార్క్స్ తెలియకపోవచ్చు, కమ్యూనిస్టు ప్రణాళిక తెలియకపోవచ్చు. స్వభావసిధ్ధంగానే వాళ్లు సమానత్వాన్ని అభిమానిస్తారు. వాళ్ళను ‘ఆర్గానిక్ కమ్యూనిస్టులు’ అనాలి. కమ్యూనిస్టు పార్టి అనేది ఒక వ్యవస్థ. ఆ పార్టీల నాయకులు ఆర్గానిక్ కమ్యూనిస్టులు అంతటి సాత్వికులు కాదు. 

బ్రిటీష్ ఇండియాలో కమ్యూనిస్టు పార్టి 1920లో ‘ఇండియన్ కమ్యూనిస్టు పార్టిగా’ తాష్కెంట్ లో పుట్టింది. ఖిలాఫత్ ఉద్యమం నుండి ఉత్తేజితులైన కొందరు ముస్లిం యువకులు దీని స్థాపనకు చొరవ తీసుకున్నారు. 1925 డిసెంబరు 26న కాన్పూరు సభలో దీనిని ‘కమ్యూనిస్టు పార్టి ఆఫ్ ఇండియా’ (సిపిఐ)గా మార్చారు. ఒక అంతర్జాతీయ సంస్థకు దేశీయ శాఖగా వుండడం గొప్ప ఆదర్శం అనుకుని వుండవచ్చుగానీ ఇదొక పెద్ద జాతీయ తప్పిదం. ఒక వైపు, భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీల నాయకుల్ని అంతర్జాతీయ కమ్యూనిస్టు నాయకులు నియంత్రించడానికీ, మరోవైపు, సృజనాత్మకత లోపించిన భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీల నాయకులు కీలక సందర్భాల్లో అంతర్జాతీయ నాయకులు ఇచ్చే ‘రోడ్ మ్యాప్’ల మీద ఆధారపడడానికీ ఈ పేరు  తోడ్పడింది. 

కొంతకాలం రష్యామార్గం, కొంతకాలం చైనా మార్గం అంటూ ఒక శతాబ్దం గడిపేశారే తప్ప భారత మార్గం ఒకదాన్ని రూపొందించాలనే స్వతంత్ర ఆలోచనే భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీల నాయకులకు ఇప్పటి వరకు రాలేదు. అంతర్జాతీయ నాయకులు సహితం సిపిఐ నాయకుల డొల్లతనాన్ని తమకు అనుకూలంగా బాగా వాడుకున్నారు. జాతియోద్యమంలో  స్వాతంత్ర్య సిధ్ధికి నిర్ణయాత్మక ఘట్టంగా మారిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో సిపిఐ పాల్గొనకుండ రజనీ ఫామే దత్ లాంటి బ్రిటీష్ కమ్యూనిస్టు నాయకులు తప్పుదోవ పట్టించారు. రెండవ ప్రపంచ యుధ్ధంలో రష్యాకు  బ్రిటన్  మిత్రపక్షంగా మారినందున ఇండియాలో కమ్యూనిస్టు పార్టిలు బ్రిటీష్ వ్యతిరేక పోరాటం చేయడం తప్పు అన్నారు. 

చైనాలో ఇలాంటి సందర్భాలొచ్చినపుడు మావో ఇలా  చేయలేదు. మనకు క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం సాగుతున్న కాలంలోనే చైనాలో జపాన్ యుధ్ధం (1937-1945) సాగింది. ఆ సమయంలో మావో నాయకత్వంలోని చైనా కమ్యూనిస్టు పార్టి అక్కడి సన్ యాట్ సేన్  జాతీయ ప్రభుత్వంతో కలిసి జపాన్ మీద పోరాడింది. అక్కడ మావో అలా జాతీయ నాయకుడనిపించుకున్నాడు; ఇక్కడ మనోళ్ళు జాతి వ్యతిరేకులని విమర్శలు ఎదుర్కొన్నారు. 

ఇంతాచేసి అటు స్టాలిన్ గానీ, ఇటు మావోగానీ భారత కమ్యూనిస్టు నాయకుల్ని పెద్దగా గౌరవించింది ఏమీలేదు. స్టాలిన్ సిపిఐ ప్రతినిధి బృందంతో కాస్సేపయినా కూర్చొని  మాట్లాడాడుగాని సిపిఐ ఎంఎల్ (నక్సలైట్ల)  ప్రతినిధి బృందాన్ని మావో కనీసం కలవనైనా కలవలేదు. 

భారత శాసనవ్యవస్థ ఒక ప్రజాస్వామిక రాజ్యాంగాన్ని రూపకల్పన చేస్తున్న కాలంలో,  1948 ఫిబ్రవరి-మార్చిలో  కలకత్తాలో జరిగిన కమ్యూనిస్టు పార్టి రెండవ కాంగ్రెస్ లో  బిటీ రణదివే అట్టహాసంగా ‘సాయుధపోరాట’ పిలుపునిచ్చారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో కోల్పోయిన పరువును తిరిగిపొందడానికి  కావచ్చు, లేదా చైనా నుండి అందుకున్న కొత్త ఉత్తేజంతో కావచ్చు సిపిఐ ఇలాంటి ఒక తీవ్రమైన నిర్ణయం తీసుకుంది. 

నిజానికి అప్పుటికి ఏడాదిన్నర ముందు నుండే  నిజాం సంస్థానంలోని తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన రెండు జిల్లాల్లో సిపిఐ రాష్ట్ర సమితి సాయుధపోరాటాన్ని సాగిస్తోంది.  విచిత్రంగా,  సిపిఐ జాతీయ సమితి సాయుధపోరాట పిలుపు ఇచ్చిన ఏడు నెలల్లోపే తెలంగాణ  రాష్ట్ర సమితి  పోరాట విరమణ ప్రకటన చేసింది. ఎవరి లక్ష్యాలు నెరవేరినట్టు తెలంగాణ  రాష్ట్ర సమితి  భావించిందీ? అనేది ఇప్పటికీ పరిశీలనాంశమే. 

          నిజాం సంస్థానాన్ని ఇండియన్ యూనియన్ లో విలీనం చేయడం ఇటు భారత అటు నిజాం సంస్థానాల్లోని పెట్టుబడీదారీ – భూస్వామ్యవర్గాల అవసరం. దాని కోసం వాళ్ళు పది మార్గాల్లో పది పార్టీలు పది సంస్థల ద్వార ప్రయత్నించారు; వారు ఎంచుకున్న వారిలో కాంగ్రెస్ పార్టి, ఆర్యసమాజం, బ్రహ్మసమాజం వగయిరాలున్నాయి. ఆ జాబితాలో కమ్యూనిస్టు పార్టి కూడ ఒకటి. తమ కార్యకలాపాలు నల్గొండ,  వరంగల్ (అప్పటికి ఖమ్మం జిల్లా లేదు) జిల్లాల్లోని కొన్ని తాలూకాల్లో కొనసాగాయని సిపిఐ చెప్పుకోవచ్చు.  నిజాం మెడలు వంచి ఇండియన్ యూనియన్ లో చేర్చింది తామే అన్నట్టుగా ప్రచారం చేసుకోవడం మాత్రం అతిశయోక్తి. 

నిజాం విలీనంతో భారత -నిజాం పెట్టుబడీదారీ – భూస్వామ్యవర్గాల ఆర్ధిక అవసరం తీరింది. ఆర్యసమాజ్ ఆశయం నెరవేరింది. కాంగ్రెస్ రాజకీయ లక్ష్యం పూర్తయింది. కమ్యూనిస్టులు ప్రచారం చేసిన ‘తెలంగాణలో రైతుకూలీ రాజ్యం’ మాత్రం రాలేదు. ఎవరిది విజయం? ఎవరిది పరాజయం? ఆర్యసమాజ్ సాంస్కృతిక లక్ష్యానికీ, కాంగ్రెస్ రాజకీయ లక్ష్యానికి, భారత -నిజాం పెట్టుబడీదారీ – భూస్వామ్యవర్గాల ఆర్ధిక పథకాలకు కమ్యూనిస్టు పార్టి పరోక్షంగా ఆమోదాంశాన్ని కలగజేసిందంటే ఎవరికీ అభ్యంతరం వుండాల్సిన పనిలేదు. 

మనశాసనకర్తలు భూస్వాములు పెట్టుబడీదారుల్ని ప్రోత్సహిస్తుంటారని (Crony Capitalism) మనం సాధారణంగా అనుకుంటూ వుంటాము. అది తప్పు. భూస్వాములు-పెట్టుబడీదారులే శాసన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తారనే ( crony legislature) వాస్తవం ఇటీవల మరీ నగ్నంగా బయటపడిపోయింది. 1952 నాటి తొలి సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో  నల్లగొండ నుంచి పోటీచేసిన రావి నారాయణ రెడ్డికి  జవహర్ లాల్ నెహ్రూకన్నా అధిక ఓట్లు పడ్డాయని కమ్యూనిస్టు పార్టీలు ఇప్పటికి గొప్పగా చెప్పుకుంటుంటాయి. సకాలంలో పోరాట విరమణ చేసి, తమ ఆర్ధిక ప్రయోజనాలను నెరవేర్చి పెట్టినందుకు భూస్వాములు-పెట్టుబడీదారులు సిపిఐకి ఇచ్చిన బహుమానం అది అంటే చాలా మందికి మింగుడు పడదు. 

బ్రిటీష్ ఇండియాలో దాదాపు 560 ప్రిన్స్లి స్టేట్స్ వుండగా నిజాం సంస్థానంలో మాత్రమే ఎందుకు కమ్యూనిస్టు పార్టి సాయుధ పోరాటం చేసిందీ? అన్నది ఎవరికయినా రావలసిన ప్రశ్న. ఆ సంస్థానాలకన్నా నిజాం పరిపాలన క్రూరమైనది అనవచ్చు. అది ఒక తార్కిక సమర్ధన కావచ్చుగానీ వాస్తవం కాదు. విద్యా, వైద్య-ఆరోగ్య, నీటిపారుదలా, రైల్వే, విద్యుత్తు తదితర రంగాలన్నింటిలోనూ నిజాం మిగిలిన సంస్థానాలన్నింటికన్నా చాలా ముందున్నది. త్రివాన్కూర్ సంస్థానంలోని పున్నప్రా, వాయలార్ గ్రామాల్లో 1946లో ఒక పోరాటం సాగిందిగానీ దాన్ని  నిజాం సంస్థానంలో సాగిన పోరాటంతో పోల్చలేము. కమ్యూనిస్టు పార్టి నిజాం సంస్థానంలో మాత్రమే తెగబడి సాయుధ పోరాటం చేయడానికి ఇంకా బయటపడని ఏంకేదో కారణం వుండాలి! 

దాదాపు వంద సంవత్సరాల సుదీర్ఘ చరిత్రలో కేవలం ఒక్క సంవత్సరం మాత్రమే భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ సాగించిన సాయుధ పోరాటం కేవలం నిజాంను గద్దెదించడం కోసమేనా? ‘ముస్లిం’ నిజాం సంస్థానాన్ని ’హిందూ’ ఇండియన్ యూనియన్ లో విలీనం చేయాలనే ’హిందూత్వ’ కార్యక్రమానికి ఆర్యసమాజ్ సూత్రధారిగావుంటే కమ్యూనిస్టు పార్టీ పాత్రధారిగా వుండిందా? కమ్యూనిస్టు పార్టీలోని అతివాదులు నిజాం మీద సాయుధ పోరాటం చేయాలన్నారు. నిజాం గద్దె దిగగానే మితవాదులు సాయుధ పోరాట విరమణ చేయమన్నారు. ఇద్దరూ ఒకే మతవాదాన్ని చెరోవైపు నుండి కొనసాగించారా? 

తెలంగాణలో కమ్యూనిస్టుపార్టి సాయుధపోరాట విరమణ చేయడాన్ని ఆనాటి కామ్రేడ్స్ అసోసియేషన్  ప్రముఖులు మఖ్ధూం మోహియుద్దీన్, దేవులపల్లి వేంకటేశ్వరావు (డివి) తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. వాళ్ళూ మరికొందరు కలిసి 1951 వరకు ఆ పోరాటాన్ని సాగించారు. తెలంగాణ ప్రజల సాయుధపోరాట చరిత్ర (1946-1951) శీర్షికతో డివి రెండు భాగాల గ్రంధం రాశారు. ఆ గ్రంధం 1988 జులై నాటి తొలి ముద్రణ మొదటి భాగం 590-91వ పేజీల్లో చాలా ఆసక్తికర పరిశీలనలు వున్నాయి. 

నిజాం ఫ్యూడజలిజాన్ని వ్యతిరేకించడంలో మతం ప్రభావం బాగా పనిచేసిందని వారు చాలా స్పష్టంగా వివరించారు. “ఫ్యూడల్ వ్యతిరేకతకన్నా ముస్లిం వ్యతిరేకతే (కమ్యూనిస్టు)  పార్టీ నాయకత్వంలో ప్రధానంగా పనిచేసింది. హిందూ భూస్వాములు సహజంగా నిజాంకు వ్యతిరేకంగా వుంటారు కనుక వారి భూముల్ని (పేదలకు) పంచకుడదని వారు  (కమ్యూనిస్టు  పార్టీ నాయకులు) వాదించారు”. తెలంగాణలో “విప్లవోద్యమం ముందుకు వచ్చిందంటే ఇక్కడి పార్టి దీని కొరకు చేసిన కృషి ఫలితమే. తక్కినచోట్ల (హిందువులు అధినేతలుగావున్న సంస్థానాల్లో)   ముందుకు పోలేదంటే అక్కడి పార్టి దాని కోసం కృషి చేయకపోవడమే కారణం. వాస్తవ పరిస్థితి అనుకూలంగా లేక కృషి చేయలేదా? అనుకూలంగా వుండి కూడ కృషి చేయలేదా? అంటే ఉండి కూడ కృషి చేయలేదనే చెప్పవలసి వుంటుంది”. వంటి చేదు నిజాలు ఈ పుస్తకంలో వున్నాయి. 

ముస్లింలు అనేకాదు; భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీల నాయకులకు ఏ అస్తిత్వ సమూహాలూ నచ్చవు. ఒక ‘అమూర్త’ శ్రామిక వర్గం గురించి మాత్రం వాళ్ళు తరచూ మాట్లాడుతుంటారు. ‘అమూర్తం’ కనుక ఆ శ్రామిక వర్గం ఎప్పటికీ ఎవరికీ కనిపించదు.  సమాజంలో శ్రామికవర్గం కూడ ఏదో ఒక అస్తిత్వంలో వుండితీరుతుందంటే  వాళ్ళు ఒప్పుకోరు. “మనుషుల సామాజిక అస్థిత్వమే  వాళ్ళ చైతన్యాన్ని నిర్ణయిస్తుంది” అన్న మార్క్స్ మాటలు కమ్యూనిస్టు పార్టీల నాయకులకు కూడ వర్తిస్తాయి. 

అధికారంలో లేనపుడు కమ్యూనిస్టుపార్టీలు శ్రామిక అనుకుల విధానాలను వల్లెవేస్తుంటాయి. 1990వ దశకంలో వచ్చిన నూతన ఆర్ధిక విధానాన్ని తీవ్రంగా విమర్శిస్తుంటాయి. శాసన సభలో ప్రవేశించడానికి నూతన ఆర్ధిక విధానాన్ని సమర్ధించే రాజకీయ పార్టీలతో ఎన్నికల్లో పొత్తులు పెట్టుకుంటాయి. ఇది అక్కడితో ఆగదు. అధికారంలోనికి వచ్చాక  నూతన ఆర్ధిక విధానాలనే కమ్యూనిస్టు పార్టీలు అమలు చేస్తాయి. విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల్ని ఆహ్వానిస్తాయి. ఇవన్నీ బహిరంగం అయిపోయాక కార్మికవర్గంతో సహా సకల అస్తిత్వ సమూహాలు కమ్యూనిస్టు పార్టీలను వదిలేస్తున్నాయి; వదిలేశాయి.  వీటి ఫలితాలను ఇప్పుడు మనం పార్లమెంటరీ రాజకీయ రంగంలో చూస్తున్నాము. 

రాజకీయ రంగం వేరు; మేధోరంగంవేరు. భారత మేధోరంగంలో కమ్యూనిజం ప్రభావం ఇప్పటికీ చాలా బలంగా కొనసాగుతోంది. రాజకీయ, ఆర్ధిక, సాంఘీక, సాహిత్య విమర్శను కమ్యూనిస్టు అభిమానులు గొప్పగా అభివృధ్ధి చేశారు. ఎస్టి, ఎస్సీలు, బిసిలు, మైనారిటీలు, మహిళలు తమ హక్కుల గురించి మాట్లాడే చొరవను కమ్యూనిస్టు పార్టీలే ఇచ్చాయి. ఈ సంస్థల తొలి నాయకులందరూ పూర్వాశ్రమంలో కమ్యూనిస్టులే. ఇప్పటికీ వాళ్ళ వాదనల్లో మార్క్సియన్ మెధడాలజీ యే బలంగా కనిపిస్తుంది. 

దేశానికి ఫాసిస్టు ప్రమాదం ముంచుకొస్తున్నదని అణగారిన సమూహాలు భయపడుతున్న సందర్భంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీలు బలహీన పడడం ఆందోళనకర అంశమే. అయితే, ఆర్గానిక్ కమ్యూనిస్టులు సమీప భవిష్యత్తులో ఏకమై  చారిత్రక అవసరంగా ఒక కొత్త కమ్యూనిస్టు పార్టిని ఏర్పరచుకోవచ్చు. ఎందుకంటే, ఇటీవలి కాలంలో మరొక్కసారి ప్రజల్లో కమ్యూనిజం మీద అభిమానం పెరుగుతున్నట్టు స్పష్టమైన సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. వాళ్ల సమస్యల్లా అన్యవర్గ ధోరణులున్న కమ్యూనిస్టు పార్టీల నాయకులతోనే! 

(రచయిత సీనియర్ పాత్రికేయులు, సమాజ విశ్లేషకులు మొబైల్ : 9010757776)    

ప్రచురణ : ఆంధ్రజ్యోతి ఏడిట్ పేజీ 26 ఏప్రిల్ 2023

https://www.andhrajyothy.com/2023/editorial/communism-is-different-communist-parties-are-different-1056725.html

నిన్న రెండు పండుగలు; ఈరోజు ఇంకో ఆనందం

 నిన్న రెండు పండుగలు; ఈరోజు ఇంకో ఆనందం

 

ఏప్రిల్ 22 లెనిన్ పుట్టిన రోజు. ఈ ఏడాది అదే రోజు రంజాన్ పండుగ వచ్చింది. రంజాన్ అంటే ఉపవాసాల పండుగ అనుకుంటారు ఎక్కువమంది. ఫిత్ర అంటే దానం. ఈదుల్ ఫిత్ర్ అంటే దానాల పండుగ. 

 

పారీస్ కమ్యూన్ ని చూసే మార్క్స్ ఉప్పొంగిపోయాడు. 1917 అక్టోబరు విప్లవాన్ని చూసుంటే ఎగిరి గంతులేసేవాడు. మార్క్స్ తాత్విక, సమాజ  రచనలకు ఒక శాస్త్రీయ సమర్ధనను సమకూర్చినవాడు పెడ్రిక్ ఏంగిల్స్. వాటిని నిజం చేసి చూపినవాడు లెనిన్. మార్క్సిజాన్ని లెనిన్ అభివృధ్ధి చేశాడంటే అతిశయోక్తికాదు. అది మార్క్స్ ను తక్కువచేయడం అంతకన్నా కాదు.  విప్లవోద్యమంలో లెనిన్ నాకు ఛెంఘీజ్ ఖాన్ లాంటి ఒక జానపద హీరోలా కనిపిస్తాడు. ప్యారీస్ లో ప్రవాసం వుండి రష్యాకు తిరిగొచ్చిన ఆరు నెలల్లోనే అక్టోబరు విప్లవాన్ని పూర్తి చేసిన ఘనుడతను. Petrograd / Saint Petersburg / Winter Palaceల మీద జరిపిన ప్రధాన దాడికి లియోన్ ట్రాస్కీకి   నాయకత్వం అప్పచెప్పడంలో లెనిన్ ప్రయోగించిన తెలివిడి కొంచెం ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది.

 

ఈరోజు నాకు ఇంకో ఆనందం కలిగింది. మా ఇంటికి హాష్మీ అనే ఓ యువకుడు వచ్చాడు. ఎంబిబిఎస్ చదువుతున్నాడు. డాక్టర్ జక్కుల రమేష్, అమలెందుల కొడుకు; సీనియర్ కామ్రేడ్ భార్గవశ్రీ మనవడు. 

 

విజయవాడలో కమ్యూనిస్టు కానివాడు మనిషికాదు అనే రోజులు కొన్ని వుండేవి. అప్పట్లో యువకులు మా యింటికి దాదాపు ప్రతిరోజూ వస్తుండేవారు. ఇప్పుడు ఆరోజులు పోయాయి. యువకులు కాదుకదా సాటితరం కూడ అరుదుగా వస్తున్నది.

 

హాష్మీకి బోలెడు కమ్యూనిస్టు పరిజ్ఞానం వుంది. నా రచనలంటే చాలా యిష్టం వుంది. నన్ను కలవాలని కోరితే తల్లిదండ్రులు తీసుకుని వచ్చారు.

 

అణగారిన సమూహాలకు కమ్యూనిజం ప్రాణరక్షణ ఔషధం; ఎటొచ్చీ కమ్యూనిస్టు పార్టీల నాయకులే ప్రజల అంచనాలు  నమ్మకాలు ఆకాంక్షల్ని వమ్ముచేశారు అని చాలాసార్లు అన్నాను. ఇప్పుడు విఫల కమ్యూనిస్టు నాయకులు అంటున్నదేమంటే కొత్త తరాలు తమతో రావడం లేదని. అది తప్పుడు ఆరోపణ. కొత్తతరాల్నే కాదు పాతతరాల్ని ఉత్తేజపరిచే నాయకులు కూడ ఇప్పుడు మనకు లేరు.

 

కొత్త తరాలు గత తరాలకన్నా విస్తారంగా, లోతుగా చదువుతున్నాయి. వాళ్ళను సమీకరించే వాళ్లు లేరు.

 

హాష్మీ ఫార్మల్ చదువుతోపాటూ ఇన్ ఫార్మల్ పుస్తకాలు చాలా చదువుతున్నాడు. చిన్న వయస్సులోనే మంచి సామాజిక పరిశీలన కూడ చేస్తున్నాడు. నిన్న వాళ్ళింట్లో “ఈరోజు డానీ గారికి రెండు పండుగలు; రంజాన్ ప్లస్  లెనిన్ పుట్టిన రోజు” అన్నాట్ట. ఈ పోలిక నాకు చాలా బాగా నచ్చింది. తనకు లెనిన్ మాత్రమేకాదు ట్రాట్స్కి కూడ తెలుసు. అనేక సామాజిక పరిణామాలను  తను పరిశీలిస్తున్న తీరు చాలా ఆసక్తిగా వున్నాయి.

 

మూడవ తరాన్ని కూడ ఆకర్షిస్తున్నానని తెలిసి చాలా ఆనందం వేసింది.

All Good wishes to Hashmi.  

 

23 ఏప్రిల్ 2023

Puchchalapalli Sundariah Resignation

 Puchchalapalli Sundariah

పుచ్చలపల్లి సుందరయ్యగారు

సిపిఐ(ఎం) ప్రధానకార్యదర్శి పదవికీ

పోలిట్ బ్యూరో బాధ్యతలకు

1975 ఆగస్టు 22న రాజీనామా చేశారు.

దానికి వారు పేర్కొన్న ప్రధాన కారణం ఇది.

" అత్యవసర పరిస్థితికి వ్యతిరేకంగా పోరాడడమనే సాకుతో సామ్రాజ్యవాద అనుకూల, అర్ధసైనిక (పారా మిలటరి), ఫాసిస్టు అయిన ఆర్ ఎస్ ఎస్ కు గుండెకాయగావున్న జనసంఘ్ తో కలిసి సమిష్టి పోరాటాలు చేయాలని మన పార్టి కేంద్ర కమిటి మెజారిటీ తీర్మానించింది".

(మన కేంద్ర కమిటి సభ్యుల్లో 70 శాతం పైగా జనసంఘం (నేటి బిజెపి) వైపే వున్నారు. నా వైపు కనీసం 30 శాతం కూడ లేరు)

"మన కేంద్ర కమిటి చేసిన తీర్మానం మన పార్టికీ, ఇటు మన దేశంలోనూ, అటు విదేశాలలోనూ వుండే ప్రజాస్వామిక సమూహాలకు నష్టదాయకమనీ, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక శక్తుల నుండి మనం వేరుపడిపోవడానికి ఇది దారి తీస్తుందని నేను భావిస్తున్నాను".

*అలా 40 ఏళ్ళు గడిచిపోయాయి*

 *అలా 40 ఏళ్ళు గడిచిపోయాయి*

 

మనమంతా  కలిసి  పోరాడితే మరీ నెల  రోజుల్లో కాకపోయినా రెండు మూడు నెలల్లో అయినా విప్లవం  విజయవంతం అవుతుందనే నమ్మకంతో చెమాటోడ్చే వాళ్ళం. సాహసాలు  దుస్సాహసాలు చేసేవాళ్ళం.

 

ఇలాంటి అనుభవం నా దాంపత్య  జీవితం లోనూ వుంది. ప్రతి రోజు పూటకు  ఒకసారి నేను అజిత  దెబ్బలాడుకుంటాము. వారానికి ఒకసారి కాకపోయినా నెలకు ఒకసారి అయినా విడిపోవాలనుకుంటాము. అలా అనుకుంటూనే 40 ఏళ్ళు గడిచిపోయాయి.

 

పీపుల్స్ వార్ పార్టీకి కృష్ణాజిల్లాలో పూర్తి స్థాయి  కమిటీ  ఎప్పుడూ లేదు. అడహాక్ కమిటీలే  ఉండేవి. ఆ కమిటీ బాధ్యులుగా వున్న వివి కృష్ణారావు  గారు ఇండియన్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్ కు వెళ్లిపోయారు. అంత వరకు జిల్లా రాడికల్ యూత్ లీగ్ అధ్యక్షునిగావున్న నేను జిల్లా పార్టీ అడహాక్ కార్యదర్శి గా మారాను.

 

రైతుల సమస్యలు చెప్పుకోవడానికి ఏలూరి భీమయ్య వస్తుండేవారు. అయన  జిల్లా రైతు  కూలి సంఘం  కార్యదర్శి. వారిది శివాపురం  గ్రామం.  మనిషి చాలా నిరాడంబరంగా ఉండేవారు. నేను టేబుల్ మీద  రాసుకుంటుంటే నా గదిలోనికి వచ్చి  నేల  మీద  కూర్చునే వారు.

 

ఒకసారి శివపురంలో జిల్లా రాజకీయ పాఠశాల, బహిరంగ  సభ  జరిగాయి. అక్కడ  మొదటిసారి భీమయ్య కుమార్తె అజితను  చూసాను.

 

శివపురం  తెలంగాణ ఆంధ్ర  సరిహద్దుల్లో వున్న కుగ్రామం. మధిర దగ్గర  ప్రవహించే వైరా  వాగు మీద అప్పటికి వంతెన  లేదు. ఆ గ్రామానికి రైలు బస్సు సాకర్యం  ఇప్పటికీ లేదు. తెలంగాణ పోలీసుల నుండి తప్పించుకోవాల్సి వచ్చినపుడు నక్సల్ నేతలు వ్యూహాత్మాకంగా శివపురంలో షెల్టర్ తీసుకునేవారు. తెలంగాణ రైతాంగా పోరాట  కాలం  నుండి కొండపల్లి  సీతారామయ్యకు  ఆ గ్రామంలో అభిమానులు  ఎక్కువ. జిల్లాలో పీపుల్స్ వార్ వాళ్ళు ఎవరు  అరెస్టు అయినా శివపురం  వాళ్ళే కోర్టులో జామిను ఇచ్చేవారు.

 

తరువాత  కొంతకాలనికి  తన  కుమార్తెను పార్టీలో ఇవ్వాలని భావిస్తున్నట్టు భీమయ్య  చెప్పగా కొండపల్లి సీతారామయ్యగారు నా పేరు సూచించారట. పార్టీ రీజినల్ కమిటీ కార్యదర్శి ఈ విషయాన్ని నాకు చెప్పారు. ముందు  తనతో  నేరుగా మాట్లాడి తన  అభిప్రాయం తెలుసుకోవాలి  అన్నాను. పార్టీ ఆర్ సి మాకు విజయవాడలో పెళ్లి చూపులు ఏర్పాటు చేసింది.

 

          “నువ్వు నాకు నచ్చావు. అయితే, నాకు ఉద్యోగం లేదు; నిలకడగా ఉద్యోగం చేసే  ఆసక్తి లేదు. ఆస్తిలేదు.  ఉద్యమాలంటూ ఊర్లు పట్టుకుని తిరుగుతాను. నానుండి ఎలాంటి ఆదాయాన్ని ఆశించకు. పిల్లలు పుడితే వాళ్ళ పెంపకం చదువు వగయిరా భారం కూడ  నీదే. అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనది  నాకు ఇంతకు  ముందే పెళ్లి అయింది. అది మతాంతర వివాహం. మా పెళ్లి ఆమె పెద్దలకు  నచ్చలేదు. పెళ్లయిన  నెల రోజులకే  ఆమె బలవన్మరణం పాలయింది. ఇక నీ ఇష్టం” అన్నాను.

 

తను  నాషరతులు అన్నింటికీ ఒప్పుకుంది. విప్లవ భావుకతను ఆమెకు ఆ స్థాయిలో నింపేశారు వాళ్ళ నాన్న. కొండపల్లి సీతారామయ్య నిప్పుల్లో దుకమన్నా  దూకడానికి భీమయ్య సిద్ధం. వాళ్ళ నాన్న గాడిదను  చేసుకోమన్నా చేసుకోవడానికి  అజిత  సిద్ధం. అలా ఉండేది  కమిట్ మెంట్.

 

పెళ్లి ఇంకో రెండు రోజులు ఉందనగా భీమయ్యగారు  కమ్మ సామాజిక వర్గానికి చెందినవారనీ అయన  14   ఎకరాల మధ్యతరగతి రైతు అనీ అజిత  ఆయనకు ఏకైక  సంతానం అనీ అర్ధం  అయింది.

 

భీమాయ్యగారే  ఇష్టంగా పెళ్లి చేయడంతో ఆయన  బంధువులు ఎక్కువ మంది మా పెళ్ళికి హాజరయ్యారు. నన్ను గౌరవ ప్రదంగా తమ  సమూహంలో  కలుపుకున్నారు. మాది ఎక్స్ టెండెడ్ ఫ్యామిలీ గా మారింది. ఏలూరివారు  చెరుకూరివారు కొమ్మినేనివారు, లగడపాటివారు అలా చాలా పెద్దది అజిత బలగం.

 

అసలు  సమస్యలు పెళ్లి తరువాత  మొదలయ్యాయి. నా ఆదాయం తక్కువ నామీద ఆధారపడినవాళ్ళు  ఎక్కువ. మా ఇంటిలో అజితకు  తాను అనుకున్నదానికన్నా ఎక్కువ కష్టాలు ఎదురయ్యాయి.

 

ఉద్యమాలు, ఇంటి మీద దాడులు, అరెస్టులు. కొన్ని సందర్భాల్లో పోలీసులు నన్ను ఎక్కడ పెట్టారో కూడ తెలీని పరిస్థితి. పత్రికల్లో ‘డానీ ఎక్కడ?’ అనే వార్తలు. తను నిరంతరం ఒక ఉత్కంఠ కు గురయ్యేది. ఉద్యమాల్లో వున్నప్పుడు తిండి దొరక్కపోవడమేకాదు కొన్ని సందర్భాల్లో అపరిశుభ్ర వాతావరణాల్లో ఉండాల్సి వస్తుంది. దురదలు  అలెర్జీలు వస్తాయి. వాటిని భరించాల్సింది ఆమెనే.

 

ఇదిగాక  నేను వ్యక్తిగతంగా  పెట్టిన ఇబ్బందులున్నాయి. నాకు భోజనం వడ్డించడం అంత సులువుకాదు. ఏమాత్రం తేడా వచ్చినా చాలా చికాకు  పెడతాను. పోపు మాడిండనో, పప్పు వండలేదనో  తగవు  పడతాను. ఆమెకు వేపుళ్ళు రోటి పచ్చళ్ళు  ఇష్టం. నాకు అవి పడవు. సంసారంలో ఇవన్నీ తగవులే.

 

సమాజంలో అందరికి వున్నట్టే కవులు, రచయితలు, ఉద్యమకారులకు కూడ రోజుకు 24 గంటలే  ఉంటాయి. చదవడానికో రాయడానికో ఉద్యమాల్లో తిరగడానికో మీటింగుల్లో మాట్లాడడానికో వాళ్ళు వెచ్చించే  సమయం మొత్తం న్యాయంగా వాళ్ళ భార్యలకు చెందవలసినదే. ఇలా వాళ్ళ భార్యలు వ్యక్తిగత జీవితాన్ని కొంత కోల్పోవలసివుంటుంది.   ఇది గుర్తింపుపేని త్యాగం. వచ్చిన కీర్తి మొత్తం భర్త  ఖాతా  లోనికి పడుతుంది గానీ భార్య ఖాతాలో పడదు. ఈ కారణంగాను దాంపత్యంలో కొన్ని ఘర్షణ లు ఉంటాయి.

 

మా పెళ్ళి విజయవాడ ప్రెస్ క్లబ్ లో 27 ఏప్రిల్ 1983న జరిగింది. అప్పట్లో ఉద్యమకారులు పెళ్ళికి ఫొటోలు తీసుకునే సాంప్రదాయం లేదు. ఒక ఏడాది తరువాత మేమిద్దరం తొలి ఫొటో తీసుకున్నాము. మా పెళ్ళికి చలసాని  ప్రసాద్ పురోహితుడు. చలసాని పార్టీలో వంద  పెళ్లిళ్లు చేశాడు. వారిలో 99 జంటలు  విడిపోయాయి. “మీరిద్దరూ విడిపోతే నాది ఒక రికార్డు అవుతుంది” అనేవాడు చలసాని. “ఆ 100 మందిలో 99  మంది పురుషులు  హిందువులు. వాళ్ళు విడిపోయినా  వాళ్లను ఎవ్వరూ ఏమి అనరు. నేను ఒక్కడ్ని విడాకులిస్తే మాత్రం మొత్తం ముస్లిం సమాజాన్ని బోను ఎక్కిస్తారు” అనేవాడిని.

 

డబ్బు విషయంలో  అజిత  ఎన్నడూ నన్ను ఇబ్బంది పెట్టలేదు. ప్రయాణాలకు నేను పెట్టే ఖర్చుల్ని  ఎప్పుడూ అడగలేదు. 2008లో ఓ రోజు ఫోన్ చేసి ఆఫీస్ వాతావరణం బాగోలేదు అన్నాను. తక్షణం  రిజైన్ చేసి వచ్చేయి. నిన్ను గుర్తించని  వాళ్ళదగ్గర పని చేయవల్సిన అవసరం లేదు అనేసింది. ఇంట్లో అంత  సపోర్ట్ దొరకడంతో  నేను రిజైన్ చేసేసాను. తన మీద నమ్మకంతో మరి కొన్ని సందర్భాల్లో కూడ ఉద్యోగాలు మానేశాను.

 

మేమిద్దరం చిన్న చిన్న విషయాల మీద పెద్ద పెద్దగా దెబ్బలాడుకుంటాం. అయితే, మతం కులం  ఎన్నడూ మా మధ్య వివాదంగా  మారలేదు. మావాళ్లు తనను కలుపుకున్నారు. వాళ్ళవాళ్ళూ నన్ను కలుపుకున్నారు. మా పిల్లల్ని హిందువులు అడిగారు; ముస్లింలు అడిగారు.

 

తన  డిమాండ్ ఒక్కటే. నేను ఎప్పటికీ కమ్యూనిస్టు గా ఉండాలి. పీపుల్స్ వార్ లోనే వుంటే మరీ మంచిది అనుకునేది. ఇప్పుడు ఆ పార్టియే లేదు.

 

2004 నవంబరులో వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి ప్రభుత్వం పీపుల్స్ వార్ ను శాంతి చర్చలకు పిలిచింది. ఆ చర్చలకు వచ్చిన ముగ్గురు ప్రతినిధుల్లో సుధాకర్ కూడా వున్నాడు. సుధాకర్ పార్టీలో నాకు జూనియర్; అజితకు స్టూడెంట్స్ వింగ్ లో సీనియర్. సుధాకర్ అప్పట్లో  ఆంధ్రా-ఒరిస్సా బార్డర్ (ఏవోబి) కమిటికి కార్యదర్శి. తనను  ఒరిస్సా బార్డర్ లో దించమని సుధాకర్ నన్ను కోరాడు. అప్పుడు నేను పీపుల్స్ వార్ లోనూ లేను; విరసంలోనూ లేను. నేనూ అజిత తోడుగా వెళ్ళి సుధాకర్ ను ఏవోబిలో  దించివచ్చాము. నక్సల్స్ కు ఏ సహాయం చేసినా అది తన తండ్రికి అర్పిస్తున్న నివాళి అనుకుంటుంది. వాళ్ళూ అంతే; తనను తమ మనిషి అనుకుంటారు.

 

“నేను డానీకి స్పాన్సర్ ని” అనుకుంటుంది అజిత. ఆ పొసేసివ్ నెస్ ఆ పొగరువల్ల కొన్ని ఇబ్బందులున్నా అది  ఆమెకు దక్కడం  న్యాయం.

 

అజిత  ఈజ్ గ్రేట్!

 

శివాపురం

27 ఏప్రిల్ 2023