Thursday, 28 July 2022

CHAMAN Jul - Sep – 2022 REVIEW

 చమన్

జులై- సెప్టెంబరు 2022 సంచిక

పరిచయం

 

స్కైబాబా సంపాదకత్వంలో వస్తున్న చమన్ జులై-సెప్టెంబరు 2022 త్రైమాసిక వెబ్- పత్రిక అందింది. చాలా అందంగావుంది. వ్యాసాలు శీర్షికలు ఆలోచనల్ని రేకెత్తించేవిగా వున్నాయి.

 

స్కైబాబా ఎడిటోరియల్ ‘ముస్లింలు మూలవాసులని గుర్తెరగాలి’ అంటూ ఒక ప్రతిపాదనని ముందు పెట్టింది.  10, 12 శతాబ్దాల్లో ఘజ్నీ, ఘోరీల కత్తి మొనల మీద భారత ఉపఖండంలోనికి ఇస్లాం ప్రవేశించిందనే నేరేటివ్ ఒకటి ఇటీవల భారీ ప్రచారంలోవుంది. నిజానికి దానికి మూడు వందల ఏళ్ల క్రితమే ఇస్లాం ఇక్కడికి మతప్రచారకుల ద్వార  వచ్చింది.  అనేక రకాల సామాజిక  కారణాలవల్ల స్థానిక ఎస్టి, ఎస్సి, బిసి సామాజికవర్గాలు సమూహాలు సమూహాలుగా ఇస్లాం ను స్వీకరించాయి.           ఆ ఆనవాళ్లను ఇప్పటికీ భారత ముస్లిం సమాజంలో చూడవచ్చు. వారివల్ల ఒక మిశ్రమ సంస్కృతి ముస్లిం సమాజంలో ఏర్పడింది.  ఆరెస్సెస్ చీఫ్  మోహన్ భగత్ గారు గత ఏడాది జులై 4న “ప్రార్ధనా రీతులు వేరయినంత మాత్రాన హిందూ ముస్లింలు వేరుకాదు. మనందరి డిఎన్ ఏ 40 వేల సంవత్సరాలుగా వర్ధిల్లుతోంది. మైనారిటీలు అంటే మనతోపాటు జీవిస్తూ వచ్చిన మన సోదరులు. అనాదిగా కలిసివుంటున్న వాళ్ళను మళ్ళీ కలపడం ఏమిటీ?” అంటూ చాలా ప్రేమను వ్యక్తం చేశారు.

ముస్లింలలోని పూర్వ ఎస్టిలను, పూర్వ ఎస్సీలను, పూర్వ బిసిలను  వరుసగా ఎస్టీ, ఎస్సీ,  బిసి జాబితాల్లో చేర్చాలి. ఎథినిక్ జస్టిస్ అంటే అదే. ఓసీ ముస్లింలుగా  కొనసాగుతున్న ముస్లింలను విద్యా, ఉపాధిరంగాల్లో వారి స్వల్ప ప్రాతినిధ్యాన్నిబట్టి, సాంస్కృతికంగా ఎదుర్కొంటున్న వివక్షనుబట్టి వాళ్ళను కూడ  బిసి జాబితాలో చేర్చాలి. అప్పుడే స్కైబాబా ప్రతిపాదనకు సరైన న్యాయం జరుగుతుంది. 

 

ఆయితే ఈ వాస్తవాన్ని గుర్తించాల్సింది ఎవరూ? ముస్లిం రిజర్వేషన్ల కోసం ఉద్యమించాల్సిందెవరూ?  ముస్లిం సమాజమా? హిందూసమాజమా?  ఎస్టీ ఎస్సి బిసి ఆలోచనాపరులా? అణగారిన ముస్లిం సమూహాలకు సామాజిక న్యాయం జరపాల్సింది ఎవరూ?  అనేవి అసలు ప్రశ్నలు.

 

ముస్లింల ఆర్ధిక పునాదుల్ని పెకలిస్తూ, హిజబ్ తదితర వివాదాలతో ముస్లీం బాలికల్ని విద్యకు దూరంచేస్తూ, ముస్లిం సంస్కృతీ సాంప్రదాలకు విరుధ్ధంగా  చట్టాలు తెస్తూ అంతిమంగా ముస్లింలను బలవన్మరణాల దిశగా నెట్టివేసే లక్ష్యంతో సాగుతున్న పరిణామాలను వివరిస్తుంది నశ్రీన్ ఖాన్ వ్యాసం ‘ఆకలితో హతమార్చే కుట్ర’.

 

ముస్లింల మీద రాజకీయ, ఆర్ధిక, సాంస్కృతిక రంగాల్లో అప్రకటిత బహిరంగ వెలివేత ఒకటి సాగుతునద్దని అయినప్పటికీ ముస్లిం సమాజం అవేశానికి గురికాకుండ  ‘సహనమే విద్వేషాన్ని ఓడించే ఆయుధం’ గా భావించాలన్నారు  మహమ్మద్ అబ్బాస్.

 

మూడు రంగుల జాతీయ జెండా  నీడన నిలబడి,  ఒళ్ళో  గాంధీజీ  అంబేడ్కర్ల  ఫొటోలు  పెట్టుకుని,  ఒక  చేతితో  భారత  మతసామరస్య  రాజ్యాంగాన్ని  పట్టుకుని,  ఇంకో చేతితో  పిడికిలి బిగించి   “న్యాయం,  స్వేఛ్ఛ,  సమానత్వం,  సోదరభావం”  అంటూ  నినదిస్తూ ముస్లిం మహిళలు ఆరంభించిన షాహీన్ బాగ్ ఉద్యమం ఇంకా ముగియలేదన్నారు ‘షాహీన్ బాగ్ దాదీలకు సలాం’ వ్యాసంలో దాదా హయాత్.

సచిన్ టెండూల్కర్ ప్రేరణతో మన దేశంలో  క్రికెట్ పాపులారిటీ పెరిగినంతగా సానియా మీర్జా  వెలుగులోనికి వచ్చాక టెన్నిస్ పాపులారిటీ పెరగలేదు. వారసత్వాన్ని అందుకున్న ముస్లిం మహిళలు చాలా తక్కువ. . ఇప్పుడు  బంగారు బాక్సర్ నిఖత్ జరీన్ ముస్లిం మహిళలకు కొత్త ఇన్ స్పిరేషన్ గా మారిది.  ఈ నేపథ్యంలో పుట్టిన రజిత కొమ్ము కథ బాగుంది.

ప్రజల అధికారిణిగా పేరు తెచ్చుకున్న తస్లిమా ముహమ్మద్ సేవల్ని వివరిస్తూ స్కైబాబా రాసిన కథనం ఉత్తేజాన్ని ఇచ్చేదిగా వుంది. వర్తమాన ఢిల్లీ  రాజకీయాలకు కొంత కామెడీనీ, తెలంగాణ యాసనూ జోడిస్తూ  హుమయూన్ సంఘీర్ రాసిన ‘పయాంగాలు’ కొంచెం రిలీఫ్ ఇస్తుంది.

 

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో మైనారిటీ గురుకులాలవల్ల ముస్లిం విద్యార్ధులకు జరుగుతున్న ప్రయోజనాల మీద కే సీతారాములు నివేదిక అనేక విలువైన సమాచారాన్ని మనకు అందిస్తోంది. 

ముస్లిం ప్రముఖుల్ని పరిచయం చేసే శీర్షికలో ఈసారి హిందూపురానికి చెందిన సామాజిక కార్యకర్త ఉమమర్ ఫారూఖ్ ఖాన్ సేవల్ని వలి హుస్సేన్ పరిచయం చేశారు.

తొలి తెలుగు  ముస్లిం కథకులు షేక్ హూస్సేన్ సత్యాగ్నిని స్కైబాబా చేసిన ఇంటర్వ్యూలో   ఆసక్తికర అంశాలు అనేకం వున్నాయి.  రాజు దుర్గాని కథ ‘ఇంతెజార్ మే’ కూడ ఒక మంచి కథ.

 

ఇనాయతుల్లా ‘రోజాదర్గా’, వై కృష్ణ జ్యోతి ‘మతసామరస్యం నేటి అవసరం’, నిఖిత ఆర్ ఎస్ ‘మత సామరస్యతను ముస్లింల దగ్గరే నేర్చుకున్నాను’, వెంకటరామయ్య పద్యాల ‘దేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థ, ప్రజాస్వామ్యం ప్రమాదంలో వున్నాయి’, సైకాలజిస్ట్ విశేష్ ‘ఈ మతోన్మాదం ఒక టెర్రరిజం కాదా?’ ‘మన మందరం ఒక కుటుంబం – ఈ భావన మతానికి అతీతమైనది’, విజయ ‘మూలం తల్లిదండ్రుల దగ్గరే వుంది’ మొదలయిన వ్యాసాలన్నీ మతసామరస్యం నేటి సామాజిక అవసరమనే వాస్తవాన్నీ అనేక రూపాల్లో మనకు వివరించారు.

తొలి ముస్లిం సంస్కర్త ఫాతిమా షేక్ మీద సయ్యద్ నశీర్ అహ్మద్ రాసిన పుస్తకాన్ని చల్లపల్లి స్వరూపరాణి సమీక్షించగా, కవి-కథకురాలు  షాజహానా  సంపాదకత్వంలో వచ్చిన ‘మొహర్’ సంకలనాన్ని సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్, ఫర్హత్ నశ్రీన్ రాసిన ‘ది గ్రేట్ మొఘల్స్’ ను షేక్ మెహబూబ్ బాషా  సమీక్షించారు.

‘సియాసీ’ కాలమ్ లో జిలుకర శ్రీనివాస్ రాసిన ‘ముస్లిం సమాజంలో ‘ఆధునిక ఉద్యమం’ తప్పక చదవాల్సిన వ్యాసం.  ఈ వ్యాసంలో ప్రస్తావించిన ఆధునికత, రాచరిక మతరాజ్యం, ప్రజాస్వామ్యం వగయిరా పదజాలాల నేరేటివ్స్ ఇప్పుడు మారిపోతున్నాయి. పెట్టుబడీదారీ వ్యవస్థ అప్పట్లో తన అవసరాల కోసం కొన్ని విలువల్ని ప్రచారం చేసింది; రాజకీయ నిర్మాణాల్నీ రూపొందించింది. దీనినే మనం గొప్పగా ఆధునికత అంటున్నాం. అదే పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ కొత్త చారిత్రక సందర్భంలో చాలా నేర్పుగా  మతాన్ని ఆశ్రయిస్తున్నది. ప్రజ్వామిక ఎన్నికల ద్వార నియంతృత్త్వాన్ని చెలాయిస్తున్నది. మారిన సందర్భంలో ఈ వ్యాసాన్ని కొంచెం విపులంగా చర్చించాల్సివుంది. అయితే, భారత ముస్లిం సమాజం మీద ప్రేమతో రాసిన వ్యాసం ఇది.

లద్దాఫ్, నూర్ బాషా, దూదేకుల ముస్లింలకు బతికున్నప్పుడు ఉర్దూభాష,  చనిపోయక ఖబరస్థాన్  పెద్ద సమస్యలని వివరిస్తూ  రాసిన నూర్జహాన్ కథ ‘కిదర్’.

ఎయిడ్స్ కన్నా ఎక్కువగా  కరోనా భయపెట్టింది. తల్లిదండ్రుల్ని వదిలి పిల్లలు పారిపోవడమేకాదు  పిల్లల్ని వదిలి తల్లిదండ్రులు కూడ పారిపోయారు. దాదాపు అన్నిచోట్లా దిక్కులేని కరోనా శవాలకు అంత్యక్రియలు జరిపింది ముస్లిం యువతే. అలాంటి ఒక టీమ్ గురించి ఇందులో ఒక కథనం వుంది. దీన్ని ‘కరోనా జిహాద్’ అన్నవాళ్ళూ లేకపోలేదు.

ఇప్పుడపఃఉ సామాజికార్ధిక రాజకీయ సినిమా రంగాల్లో ‘సెలెక్టివ్ మెమొరి’ కొనసాగుతోంది. ‘కశ్మీర్ ఫైల్స్’ సినిమాలో తెరవని ఫైల్స్ వివరణ బాగుంది.

ఇక చివర్లో ‘భారత ముస్లింలతో మీడియా ఎలా వ్యవహరిస్తోంది?’ అనే నా వ్యాసం వుంది.

మొత్తమ్మీద ఒక ఉపయోగకరమైన ‘చమన్’ సంచిక ఇది.

July 24, 2022

Wednesday, 13 July 2022

భారత ముస్లిం సమాజంలో కొత్త చీలిక !

 భారత ముస్లిం సమాజంలో కొత్త చీలిక

స్వతహాగా కులం మతం వర్గీకరణను పాటించే సిధ్ధాంతం కలది కనుక సంఘపరివారం ముస్లిం సమాజంలోని సాంస్కృతిక అంతస్తుల్ని తనకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటున్నది.  

కమ్యూనిస్టుల నుండి కాంగ్రెస్ కు, కాంగ్రెస్ నుండి అంబేడ్కరిస్టులకు, అక్కడి నుండి మనువాదులకు 80:20 సమీకరణ లక్ష్యం కొనసాగుతోంది. 

-       డానీ

 ఆధునిక కులవ్యవస్థ పని తీరును ఇప్పుడు చాలా లోతుగా అధ్యయనం చేస్తున్నది కులనిర్మూలనవాదులు కాదు; సంఘపరివారం. సంఘపరివారం అంటే యజమాని కులాల సాంస్కృతిక సంస్థ. యజమాని కులాల రాజకీయార్ధిక సాంస్కృతిక ప్రయోజనాలను కాపాడడానికి  శ్రామిక కులాలను కూడగట్టడంలో సంఘపరివార సంస్థలు చాలా క్రియాశీలంగా రేయింబవళ్ళు పనిచేస్తున్నాయి. 

రాజకీయ రంగంలో మనం బిజెపి, కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్టులు, టిడిపి, టిఆర్ ఎస్, వైసిపి, జనసేన వగయిరాలను లెక్కలు వేస్తుంటాము. వీటిల్లో అన్ని పార్టీలు కలిపి ఒక ఎత్తు అయితే ఇప్పుడు బిజెపి వాటికన్నాఎక్కువ  ఎత్తు. కాంగ్రెస్ కు రెండు మూడు అనుబంధ సంస్థలుంటాయి. కమ్యూనిస్టు పార్టీలకు ఓ అరడజను అనుబంధ సంస్థలుంటాయి.  సంఘపరివారానికి ఓ వందకు పైగా అనుబంధ సంస్థలు వుంటాయి; వాటిల్లో ఒకటి బిజెపి. ఏ విధంగా చూసినా భారత దేశంలో నిర్మాణపరంగా బిజెపికి దరిదాపుల్లో నిలిచే పార్టి మరొకటి వుండదు. 

మనది కులవ్యవస్థ అని, దడికట్టిన కులవ్యవస్థ అని, మనువాదానికి అనువుగా ఏర్పడిన కులవ్యవస్థ అని, ముస్లింలు కూడ  భారత గడ్డ మీద హిందూ బిసిలతో పోలిన ఒక శ్రామిక కులం అనీ  అనేక సందర్భాల్లో అనేకమంది ఆలోచనాపరులు సూత్రీకరించారు.  అయితే, సంఘపరివారం ఇలాంటి విశ్లేషణలు, సూత్రీకరణలతో ఆగిపోలేదు. అంతకన్నా ముందుకు అడుగులేసి కుల వ్యవస్థ నుండి రాజకీయ, ఆర్ధిక సాంస్కృతిక ప్రయోజనాలను సమర్ధంగా సాధిస్తోంది.    

శ్రామికులు, శ్రామిక కులాలు, శ్రామిక మతాల దృక్పథం నుండి వర్తమాన భారత సమాజాన్ని అర్ధం చేసుకుని వారి రాజకీయార్ధిక సాంస్కృతిక సమస్యలకు  పరిష్కార మార్గాల్ని చూపగల ఆలోచనాపరులు ఇటు కమ్యూనిస్టు శిబిరంలోనూ, అటు అంబేడ్కరిస్టు శిబిరంలోనూ ఇప్పుడు కనిపించడంలేదు. ముస్లిం సమాజంలో ఆలోచనాపరులు తక్కువ. ఆ కొద్దిమందికి కూడ తమ స్వీయసమాజంలో గుర్తింపు కూడ తక్కువే. ప్రత్యర్ధుల శిబిరాల్లోని తాత్విక డొల్లతనాన్ని సంఘపరివారం గొప్ప నైపుణ్యంతో వినియోగించుకుంటున్నది. 

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొత్తలో కమ్యూనిస్టు పార్టి కొన్నాళ్ళు చాలా క్రియాశీలంగా వుండింది. దేశంలో శ్రామికులు 80 శాతం పెట్టుబడీదారులు 20 శాతం గనుక శ్రామికులదే అంతిమ విజయం అని వాళ్ళు గట్టిగా ప్రచారం చేసేవారు. మరోవైపు, అధికార కాంగ్రెస్ కూడ అంతే ధీమాగా మనం 80 శాతం వాళ్ళు 20 శాతం అనేది. 1952 నాటి తొలి లోక్ సభ ఎన్నికల్లో, జయప్రకాశ్ నారాయణ్ నాయకత్వంలోని సోషలిస్ట్ పార్టికి 10.59 శాతం, ఆచార్య కృపలాని నాయకత్వంలోని  కిసాన్ మజ్దూర్ ప్రజా పంచాయత్ కు 5.79 శాతం, అజయ్ ఘోష్ నాయకత్వంలోని సిపిఐకు 3.39 శాతం వెరసి 20 శాతం ఓట్లు వచ్చాయి. అప్పటికి 80:20  లెక్క అలా సరిపోయింది.    

1990వ దశకం ఆరంభంలో తూర్పు యూరోపు సోషలిస్టు దేశాలు, సోవియట్ రష్యా సంయుక్త రాష్ట్రాల (USSR) పతనం అనంతరం  సామ్యవాద సిధ్ధాంతం మీద నమ్మకం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా నైతిక సంక్షోభంలో పడింది. భారతదేశంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీలు తమ 80 శాతం ఓటు బ్యాంకును ఆస్వాదించకుండానే వర్గ విశ్లేషణల స్థానాన్ని కులమత విశ్లేషణలు ఆక్రమించేశాయి. శ్రామిక కులాలు, శ్రామిక తెగలు, శ్రామిక మత సమూహాలు ఏకమయితే ముందు రాజకీయ అధికారం,  ఆ వెనుక రాజ్యాధికారం దక్కుతుందనే కొత్త సిధ్ధాంతాలు పుట్టుకు వచ్చాయి. కాన్షీరామ్ చాలా ధీమాగా  మనం 80 శాతం వాళ్ళు 20 శాతం అనేవారు. కాన్షీరామ్ ప్రయోగం అప్పట్లో ఉత్తర ప్రదేశ్ లో పని చేస్తున్నట్టే  కనిపించింది. తరువాతి కాలంలో అక్కడి రాజకీయ సామాజిక పరిణామాలు కాన్షీరామ్ ప్రయోగం మీద కూడ నమ్మకం సడలేలా చేశాయి. 

“కుల వ్యవస్థ అంటే కేవలం శ్రమ విభజనమాత్రమేకాదు; అది శ్రామికుల విభజన కూడ” అన్నాడు అంబేడ్కర్. ఈ సామాజిక విభజనకు సైధ్ధాంతిక సమర్ధనను ఇచ్చిన మనువాదులే ఇప్పుడు ఈ విభజనని తమ రాజకీయార్ధిక సాంస్కృతిక ప్రయోజనాల కోసం అత్యంత సమర్ధంగా వాడుకుంటున్నారు.    

ఆరెస్సెస్ అనుబంధ సంస్థలు అటవీ ప్రాంతాల్లో మైదాన వాసులకు వ్యతిరేకంగా  గిరిజనుల్ని వేగంగా  సమీకరిస్తున్నాయి, మైదాన ప్రాంతాల్లో యజమాని కులాలను బూచీలుగా చూపి బిసి సమూహాలను పెద్ద ఎత్తున ఆకర్షిస్తున్నాయి. భారత ముస్లిం సమాజంలోని వెనుకబడిన సమూహాలకు విద్యా, ఉపాధి రంగాల్లో రిజర్వేషన్లు కల్పించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించింది   సంఘపరివారం అండతో పనిచేస్తున్న బిసి సంఘాలే. ఒకప్పుడు నక్సల్స్ ప్రభావం బలంగావున్న అడవిప్రాంతాల్లోని గిరిజనులు క్రమంగా సంఘపరివారానికి చెందిన  వనవాసికళ్యాణ్ శాఖల్లో చేరుతున్నారు. 

సంఘపరివారం ప్రభావం ఎస్సీ సమూహాల్లోనూ  చొచ్చుకుపోయింది. తమను తాము గొప్ప అంబేడ్కరిస్టులుగా ప్రకటించుకున్న రామ్ విలాస్ పాశ్వాన్, ఉదిత్ రాజ్ తదితరులు బిజెపి సేవల్లో తరించారు. అంబేడ్కర్ ఆశయాలతో పుట్టిన రిపబ్లికన్ పార్టి శాఖల్లో ఒకటైన ఆర్పిఐ (ఏ) అధినేత రాందాస్ అథవాలే ప్రస్తుతం ఎన్డీఏ ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా వున్నారు.  ఏపీలో ఎస్సీ వర్గీకరణ ఉద్యమకాలంలో జగ్జీవన్ రామ్ పేరు బలంగా ముందుకు వచ్చింది. ఆ కారంణంగా కావచ్చు మాదిగ సామాజికవర్గంలోని ఒక సెక్షన్ లో అంబేడ్కర్ మీద కొంత అసంతృప్తి కొనసాగుతోంది. ఈ కొద్దిపాటి సందు చాలు సంఘపరివారం దూరిపోవడానికి.  ఇటీవల కోనసీమ జిల్లా పేరుకు ముందు అంబేడ్కర్ పేరును చేర్చడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ చెలరేగిన నిరసనల్లో మాదిగ సామాజికవర్గానికి చెందిన కొందరు ఉత్సాహంగా పాల్గొనడం కొత్త పరిణామం. దీని వెనుకా సంఘపరివారం ప్రభావం వుంది. 

సామాజికరంగంలో ముస్లింలు, క్రైస్తవులను, రాజకీయ రంగంలో కమ్యూనిస్టుల్నితప్ప మిగిలిన సమస్త సమూహాలను ఒకదాని వెనుక మరోదాన్ని సంఘపరివారం చాలా సులువుగా ఆకర్షిస్తోంది. ఈ ధైర్యంతోనే ఇటీవలి ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో బిజెపి “మనం 80 శాతం-వాళ్ళు 20 శాతం” అంటూ ధీమాగా ప్రకటించింది. కమ్యూనిస్టుల నుండి కాంగ్రెస్ కు, కాంగ్రెస్ నుండి అంబేడ్కరిస్టులకు, అక్కడి నుండి మనువాదులకు 80:20 సమీకరణ లక్ష్యం కొనసాగుతోంది. 

ఇప్పుడు వాళ్ళు కమ్యూనిస్టులు, క్రైస్తవులు, ముస్లింలను సహితం విభజించి తమ వైపుకు లాక్కొనే ప్రయత్నాలు మొదలెట్టారు.  పశ్చిమ బెంగాల్ లో మూడున్నర దశాబ్దాలపాటు అధికారంలోవున్న మార్క్సిస్టు పార్టికి 2021 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఒక్కటంటే ఒక్క సీటు కూడ రాలేదు. సిపియం ఓట్లు 15 శాతం పడిపోగా బిజెపి ఓట్లు 28 శాతం పెరిగాయి. కమ్యూనిస్టుల ఓట్లను బిజెపి లాగేసిందని విడిగా చెప్పనవసరంలేదు. అన్నేళ్లు కమ్యూనిస్టు పార్టిలకు అభిమానులుగా వున్నవాళ్ళు ఇలా సంఘ్ పరివారంలో చేరిపోవడానికి  దారితీసిన  అంశం ఏమిటీ? అనేది ఎవరికయినా రావలసిన ప్రశ్న. దానికి సమాధానం మతం. 

ముస్లింల జనాభా అధికంగా వున్న లక్షద్వీప్, జమ్మూ-కశ్మీర్ రాష్ట్రాలు  కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు మాత్రమే. వాటిని అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు అవకాశం లేకుండా చేశారు. క్రైస్తవ ఓటర్లు  అత్యధికంగా వున్న , నాగాలాండ్, మిజోరం, మేఘాలయ రాష్ట్రాల్లో, బిజెపి వ్యతిరేక పక్షాల ఓట్ల శాతం తగ్గుతుంటే, బిజెపి మిత్రపక్షాల ఓట్లశాతం పెరుగుతోంది. అక్కడి రాజకీయ సమీకరణల్లో ఏం జరుగుతోందో వూహించడం కష్టంకాదు. ఇప్పుడు సంఘపరివారం రాజకీయాల్లో ముస్లింల వంతు వచ్చింది. 

బయటివారు తరచూ పొరబడుతున్నట్టు భారత ముస్లిం సమాజం ఏకశిలా సదృశ్యం ఏమీకాదు. షియాలు, సున్నీలు, సూఫీలు అనే తెగలు, దేవ్ బంద్, బరేల్వి  పీఠాలు, ఇస్లామీ హింద్, ఉలేమా ఏ హింద్,  తబ్లిగ్, అహ్లె హదీస్  వగయిరా జమాతులు, అష్రాఫ్, అజ్లాఫ్, అర్జాల్ వంటి సాంస్కృతిక అంతస్తులు వగయిరాలతో భారత ముస్లిం సమాజం ఒక విభజిత సమూహం. 

భారత ముస్లిం సమాజంలో సయ్యద్, పఠాన్, మొఘల్, బేగ్ మొదలయిన కొన్ని సమూహాలను సాంప్రదాయికంగా అష్రాఫ్ అంటారు. వీరిని ముస్లిం ఓసిలు అనవచ్చు.  నూర్ బాషా, లద్దాఫ్ వగయిరా సమూహాలను సాంప్రదాయికంగా అజ్లాఫ్ అంటారు. వీరిని ముస్లిం బిసిలు అనవచ్చు. గారడీ సాయిబులు, పాములవాళ్ళు తదితర సమూహాలను సాంప్రదాయికంగా అర్జాల్ అంటారు. వీరిని ముస్లిం ఎస్సీలు, ఎస్టిలు అనవచ్చు. స్వతహాగా కులం మతం వర్గీకరణను పాటించే సిధ్ధాంతం కలది కనుక సంఘపరివారం ముస్లిం సమాజంలోని సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని  తనకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటున్నది.   

ముస్లిం జనాభా ఎక్కువగావున్న నగరాల్లో ఉత్తరప్రదేశ్ లోని లక్నో ఒకటి. అక్కడి నుండి అటల్ బిహారీ వాజ్ పాయి ఐదుసార్లు లోక్ సభకు ఎన్నికయ్యారు.  బిజెపి గెలుపు కోసం ముస్లిం సమాజంలోని చీలకలు తెచ్చే  ప్రయత్నాలు ఆ సమయంలోనే మొదలయ్యాయి. సంఘ్ పరివారం సున్నీలకు మాత్రమే వ్యతిరేకంగానీ షియాలను మిత్రులుగా భావిస్తుందని వాజ్ పాయి సంకేతాలు ఇచ్చేవారు. హైదర్ గంజ్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు, లక్నో, గాజియాబాద్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గాల నుండి మూడుసార్లు ఎన్నికయిన రాజ్ నాథ్ సింగ్ కూడ వాజ్ పాయి వేసిన బాటలో ఓట్ల కోసం షియా నాయకులతో సన్నిహితంగా మెలిగేవారు. 

బిజెపి ఆకర్ష్ పథకానికి లోనైన షియా నేత బుక్కల్ నవాబ్ ఏకంగా ‘ఆరెస్సెస్’  అనే పేరు వచ్చేలా ‘రాష్ట్రీయ షియా సమాజ్’  అనే సంస్థను స్థాపించారు. ఈ  సాన్నిహిత్యం కారణంగా షియా ప్రతినిధులకు ఉత్తరప్రదేశ్ లోని బిజెపి ప్రభుత్వంలోనూ, కేంద్రంలోని ఎన్డీఏ ప్రభుత్వంలోనూ కొన్ని పదవులు లభించాయి. ముక్తార్ అబ్బాస్‌ నక్వీ, మొహసిన్ రజా, ఘైరుల్ హసన్ రిజ్వీ వంటి పేర్లు అధికార వరండాల్లో కొన్నాళ్లు మెరిశాయి. చారిత్రక వైచిత్రి ఏమంటే, దేశ విభజనకు కారకుడిగా సంఘపరివారం నిత్యం నిందించే ముహమ్మద్ ఆలీ జిన్నా షియా సామాజికవర్గానికి చెందినవారే. 

షియాల తరహాలో కొందరు సూఫీ నేతల్ని సహితం చేరదీసే ప్రయత్నాలు బిజెపి ముమ్మరంగా సాగించింది. 2016లో ఢిల్లీలో జరిగిన ప్రపంచ సూఫీల సదస్సును  ప్రధాని నరేంద్ర మోదిజీ ప్రారంభించారు.  అయితే, మొత్తం భారత షియా, సూఫీ సమూహాలు బిజెపి, ఆరెస్సెస్ ప్రవచించే హిందూరాష్ట్ర సిధ్ధాంతాలతో రాజీ పడిపోయాయనడం చాలా పెద్ద తప్పు అవుతుంది. హిందూ అనే పదాన్ని సంఘపరివారం దేశం అనే అర్ధంలో వాడితే సున్నీ, షియా, సూఫీలు ఎవ్వరికీ అభ్యంతరం వుండదు. హిందూ అనే పదాన్ని సంఘపరివారం మతం అనే అర్ధంలో వాడుతోంది. అదే వివాదానికి మూలం. 

బిజెపితో పొలిటికల్ హానీమూన్ ను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించే ఆలోచనాపరులు సహితం షియా సమూహాల్లో వున్నారు.  “అధికారానికి దగ్గరగా కనిపిస్తున్న షియా నాయకులు పచ్చి స్వార్థపరులు. ఈ విషయం బిజెపికి కూడ తెలుసు. షియా-సున్నీల మధ్య  విభజన భాష మాట్లాడేవారిని ఆ పార్టి చేరదీస్తోంది. షియా నాయకులు కొందరు అలా అధికారానికి చేరువ కావచ్చుగానీ షియా ప్రజలకు వాళ్ళేమీ అధికార ప్రతినిధులుకారు” అంటూ షియా సామాజికవర్గ ప్రముఖులు, లక్నో హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ హైదర్ అబ్బాస్ అనేకసార్లు తీవ్రంగా విమర్శించారు. 

బిజెపి నాయకత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం వివాదాస్పదమైన పౌరసత్వ సవరణ చట్టాల్ని తీసుకుని వచ్చినపుడు సున్నీలతోపాటూ షియా, సూఫీ సమూహాలు సహితం గట్టిగా వ్యతిరేకించాయి. ఈ పరిణామం బిజెపికి మింగుడుపడలేదు. దానితో, ముస్లిం సమాజంలో తమకు అనువుగా మారగల కొత్త సమూహాల కోసం ఆ పార్టి అన్వేషణ ఆరంభించింది.  ఇటీవల హైదరాబాద్ లో జరిగిన బిజెపి జాతీయ కార్యవర్గ సమావేశంలో జులై 3న  ప్రధాని నరేంద్ర మోదీజీ ప్రసంగిస్తూ, హిందూయేతర సమూహాల్లోని పీడిత, అణగారిన వర్గాలను సమీకరించడానికి కృషి చేయాలని పార్టి నాయకులకు పిలుపునిచ్చారు. ఆ మరునాడే ప్రధాని ఆదేశాలు అమల్లోనికి వచ్చేశాయి.   

షియా తెగకు చెందిన ముఖ్తార్ అబ్బాస్ నక్వి బిజెపి మద్దతుతో ఉత్తరప్రదేశ్ నుండి  రాజ్యసభకు ఎన్నికై కేంద్ర ప్రభుత్వంలో, మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిగా, పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల సహాయ మంత్రిగా కొనసాగారు. మొన్న జులై 4న ఆయన రాజ్యసభ పదవీ కాలం ముగిసింది. బిజెపి ఆయనకు మరో ఛాన్స్ ఇవ్వలేదు. మరోవైపు, ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి  యోగీ ఆదిత్యనాథ్ తన మంత్రివర్గంలో దానిష్ ఆజాద్ ఆన్సారికి స్థానం కల్పించారు. అన్సారీ సున్నీ బిసి. వీరిని ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ రాష్ట్రాల్లో పాస్మందా అంటారు. పర్షియన్ భాషలో పాస్మందా అంటే ‘వెనుకబడినవారు’ అని అర్ధం. 

సంఘపరివారం షియాలు, సూఫీలను పక్కన పెట్టి సున్నీ ముస్లిం సమాజంలోని వెనుకబడినవర్గాల (పాస్మందాలు)  మీద దృష్టి పెట్టిందనడానికి ఇది తాజా ఉదాహరణ. భారత ముస్లిం సమాజంలో కొత్త చీలిక రాబోతున్నదనడానికి ఇది తొలి సంకేతం! 

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి హయాంలో ఓ 14 విభాగాలకు చెందిన  ముస్లిం వెనుకబడిన తరగతులకు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో విద్యా, ఉపాధిరంగాల్లో 4 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించారు. దీనిమీద సంఘ్ పరివారమే వివాదాన్ని రేపడంతో  ప్రస్తుతం  ఈ సౌకర్యం సుప్రీం కోర్టులో స్టేతో కొనసాగుతోంది.  ఇది ఏ రోజైనా ఆగిపోవచ్చనే భయం ముస్లిం వెనుకబడిన తరగతుల్ని వెంటాడుతోంది. ఎలాగూ ముస్లిం వెనుకబడిన తరగతుల్ని ఆకర్షించే యత్నంలో సంఘపరివారం వుంది కనుక రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ముస్లిం వెనుకబడిన తరగతులకు ఆ 4 శాతం రిజర్వేషన్లు శాశ్వితంగా దక్కేలా న్యాయ ప్రక్రియ సాగించాలి. అంతే కాకుండ వీరందరినీ జాతీయ ఒబిసి జాబితాలోనూ చేర్చాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణ రాష్ట్రాల నుండి జాతీయ ఒబిసి జాబితాలో ప్రస్తుతం మెహతర్ (పాకీ, పారిశుధ్ధ్య కార్మికులు) ముస్లింలకు మాత్రమే స్థానం వుంది. 

శ్రామికులు, శ్రామిక కులాలు, శ్రామిక మత సమూహాల ఆకాంక్ష ‘వర్గ- కుల-మత వివక్ష, అణిచివేతలు లేని వ్యవస్థ.  ఈ సమూహాల వెతల్ని తొలగించడం వర్తమాన ప్రభుత్వాలతో అయ్యేపని కాదు. కనీసం ఈ  వెతల్ని తగ్గించడానికయినా ప్రభుత్వాలు కొన్ని ఉద్దీపన చర్యల్ని ప్రవేశపెడుతుండాలి. వీటినే మనం affirmative action, రిజర్వేషన్లు అంటుంటాం. 

శిక్కులు, క్రైస్తవులు, ముస్లింలకు తమంతతాముగా  రిజర్వేషన్లు లేవు. మెజారిటీ మత  సమూహం నుండి మైనారిటీ మత సమూహాలు తరచూ తీవ్రమైన సాంస్కృతిక వివక్షను ఎదుర్కొంటుంటాయి. బాహ్య వివక్షను ప్రమాణంగా తీసుకుని మైనారిటీ సమూహాలన్నింటినీ  బిసి / ఒబిసి జాబితాలో చేర్చాలి. కానీ అలా జరగడంలేదు. ఎస్సీ- క్రైస్తవులు, శిక్కులు, బౌధ్ధులకు బిసి/ఒబిసి రిజర్వేషన్లున్నాయి. వాళ్ళు ఎస్సీ రిజర్వేషన్లు పొందాలంటే తాము హిందూ ఎస్సీలని నిరూపించుకోవాలి. అదో ప్రోటోకాల్. పేరులో ‘అహ్మద్’ అనే పదంవుంటే ‘బిసి-ఇ’ సర్టిఫికేట్లు జారీ చేసేదిలేదని ఇటీవల కొన్ని చోట్ల తహశీలుదార్లు స్వంత ఫర్మానాలు జారీచేస్తున్నారు. విద్యా, ఉపాధిరంగంలో రిజర్వేషన్లు పొందాలంటే తాము ఓసి ముస్లింలు కాదని నిరూపించుకునే బాధ్యత అప్లికెంట్ దే  అన్నమాట. 

ఈ రిజర్వేషన్లు తరచూ ఒక సంధిగ్ధతను సృష్టిస్తుంటాయి. సమాజంలో వివక్ష, అణిచివేతలు లేకుంటే  ఎవరికీ ఉద్దీపన చర్యలతో పని వుండదు. ఉద్దీపన చర్యలు పొందాలంటే వివక్ష, అణిచివేతలు ఉన్నాయని నిరూపించుకుంటూ వుండాలి. అంటే రిజర్వేషన్లను ఆస్వాదిస్తున్నవారికి కులమత వివక్ష అణిచివేతలు అనేవి తొలగించుకోవాల్సిన కీడులుగాగాక భద్రపరచుకోవాల్సిన విలువలుగా మారిపోతాయి. ఇదే నయా మనువాదుల రాజకీయాలకు ప్రాణవాయువుగా పనిచేస్తోంది.  

హిందూయేతర మత సమూహాలు కాంగ్రెస్ నో, కమ్యూనిస్టుల్నో, మరో బిజెపియేతర పక్షాన్నో సమర్ధిస్తున్నాయని బిజెపికి ఒక స్పష్టమైన అంచనా వుంది. ఆ మత సమూహాల్లో కుల ప్రాతిక మీద రాజకీయ విభజన సృష్టించడానికి  బిజెపి సర్వశక్తుల్ని వినియోగిస్తున్నది. దీనివల్ల ఆ పార్టి  రెండు రకాల ప్రయోజనాలను ఆశిస్తున్నది.  మొదటిది; ప్రతిపక్షాల ఓటు బ్యాంకు కుచించుకుపోవాలి. రెండోది; బిజెపి ఓటు బ్యాంకు విస్తరించాలి. హిందూయేతర సమూహాల్లోని దిగువ తరగతులు తమను బలపరుస్తాయని  కమలనాధులు గట్టిగా నమ్ముతున్నారు. వీటి ఫలితాలు 2024 పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో  తమకు అనుకూలంగా మారుతాయని బిజెపి వ్యూహకర్తలు  అంచనాలు వేస్తున్నారు. 

ప్రధాని పిలుపు కేవలం ముస్లిం సమాజం కోసం కోసం మాత్రమే ఇచ్చిందికాదు. హిందూయేతర సమూహాలైన క్రైస్తవ, శిక్కు, బౌధ్ధ మత సమూహాలకు కూడ ఇది వర్తిస్తుంది. షాహీన్ బాగ్ ఉద్యమానికి శిక్కు ప్రతినిధులు సంఘీభావాన్ని తెలపడం బిజెపికి మింగుడుపడలేదు. అనంతరం ఢిల్లీలో సాగిన రైతుల ఆందోళనతో శిక్కు సమూహం బిజెపికి కొరకరాని కొయ్యగా మారింది. పంజాబ్ లో శిక్కు సమూహంలోని దిగువ తరగతుల్ని బిజెపి ఓటర్లుగా మార్చే ప్రక్రియను వేగవంతం చేశారు.   ఈశాన్య రాష్ట్రాలైన నాగాలాండ్, మిజోరం, మేఘాలయల్లోనేగాక దక్షణాది రాష్ట్రమైన కేరళలోనూ  క్రైస్తవ సమాజంలోని దిగువ అంతస్తుల్ని ఆకర్షించే పని ఇక వేగాన్ని పుంజుకుంటుంది. 

విభజించి పాలించు వ్యూహంతో బిజెపి ముందుగా షియా తెగను చేరదీసింది. ఆ పిదప సూఫీలను దగ్గరకు తీసుకుంది. ఆ రెండు ప్రయోగాలు కొనసాగలేదు. ‘తక్షణ ట్రిపుల్ తలాక్’ నెపంతో ముస్లిం మహిళలకు గాలం వేసింది. ఆ పాచికా పారలేదు. ఇప్పుడు పాస్మందా ముస్లింలకు ‘స్నేహ’ హస్తాన్ని చాచుతోంది. అదీ అంత సులువైన వ్యవహారం కాదు. అక్కడా దానికి భంగపాటు తప్పదు.  

   ఇలాంటి కుట్ర పూరిత ఎత్తుగడలతో కాకుండ సచార్ కమిటీ సిఫార్సుల్ని అమలు పరిస్తే అది రాజకీయంగా ముస్లింల అభిమానాన్ని పొందవచ్చు.  అలా చేస్తుందా? చేయడం దానికి సాధ్యమేనా? 

(రచయిత సీనియర్ పాత్రికేయులు,
సమాజ విశ్లేషకులు, ముస్లిం థింకర్స్ ఫోరం కన్వీనర్)

  విజయవాడ, 13 జులై 2022

‘భారత ముస్లిం సమాజంలో కొత్త చీలిక’

డానీ వ్యాసం  - ‘వీక్షణం’ ఆగస్టు- 2022 

https://veekshanam.files.wordpress.com/2022/08/08.-august-2022.pdf?fbclid=IwAR1qAvyX8CmzS3D7JmWALF0dE4OG-tIB0BaJTYI-51bS4yctu-WhQma16vE




Saturday, 18 June 2022

అబ్బా! మీరు నాకు నిత్యం గుర్తుంటారు.

 అబ్బా! మీరు నాకు నిత్యం గుర్తుంటారు.

సోషల్ కేపిటల్ ఇచ్చినందుకూ,

స్ట్రాంగ్ బాడీ ఇచ్చినందుకు.

నిస్సహాయుల్ని పరామర్శించే వ్యసనాన్ని అంటించినందుకు.

 

చిన్నప్పుడు నాకు చాలా ఇష్టమైన ప్రదేశం మా నాన్న ఛాతి. ఆయన ఛాతీ విశాలంగానూ, దట్టమైన వెంట్రుకలతో మెత్తటి పరుపుగా వుండేది. వీలున్నప్పుడెల్లా ఆయన ఛాతీ మీద బోర్లా పడుకునేవాడిని. భలే నిద్రపట్టేది.

 

మానాన్న పేరు తరాజేష్ ఖాన్. ఆయనది చాలా పెద్ద కుటుంబం. దాన్ని ‘వంశం’ అన్నా తప్పుకాదు. నరసాపురంలోని మూడు ప్రధాన ప్రాంతాల్లోనూ ఆయన బంధువులు ఓ వంద వరకు వుండేవారంటే అతిశయోక్తికాదు.  నిజాం సంస్థానంలోనూ ఆయన సమీప బంధువులు వుండేవారు. మా పూర్వికులు ‘గవర్నర్ సాబ్’ అని గౌరవంగా పిలుచుకునే అబ్దుల్ సత్తార్  పాషా  గారు నైజాంలో ఓ మండలానికి పెద్ద అధికారి. వారు మా నాన్న పెద్ద అక్కగారికి భర్త. వారి అల్లుడే మాజీ మంత్రి, ప్రస్తుత నిజాం ట్రస్ట్ కార్యదర్శి అసిఫ్ పాషాగారు. వారు మా నాన్నకు మేనల్లుడు.

 

సింధూనాగరీకతలా నరసాపురం టేలరుపేట మసీదు వీధికీ ఒక ‘నాగరీకత వుంది. దానికి ఆద్యులు అయిన అహ్మద్ షరీఫ్ గారి పెద్ద కూతురు అమీరున్నీసాకు మూడో  కొడుకు మానాన్న.  తండ్రి గులాం మొహిద్దీన్ ఖాన్. అహ్మద్ షరీఫ్ గారిని మేము మా వంశ వ్యవస్థాపకునిగా భావిస్తాము.  ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన మండలి ఛైర్మన్ గా పనిచేసిన అహ్మద్ షరీఫ్ పేరు అక్కడి నుండి వచ్చిందే.  నా పేరులోని అహ్మద్ కూడా అక్కడిదే.

 

మానాన్న పెద్ద సంపదలో పుట్టారు చాలా పేదరికాన్ని అనుభవించారు. రెండో ఏటే తల్లి చనిపోయి, తండి మరో పెళ్ళి చేసుకోవడంతో అమ్మమ్మ దగ్గర  అనాధగా పెరిగారు. వారసత్వంగా న్యాయంగా రావలసిన ఆస్తులు రాలేదు. వచ్చిన కొద్దిపాటి ఆస్తులు కూడ అనుభవంలేక హరించుకుపోయాయి. మానాన్న జీవితంలో సంతోషాలకన్నా విషాదమే ఎక్కువ.  ఆయన్ని ప్రకృతి పీడించింది; సమాజమూ ఓడించింది. ఆయన గొప్పతనం సంతోషాన్ని, శోకాన్నీ సమానంగా స్వీకరించడం. ఆయనో కర్మ యోగి. మనిషి ఎప్పుడూ నవ్వుతూ వుండేవారు. పక్కన వున్నవాళ్ళని  నవ్విస్తూ వుండేవారు.

 

చివరి రోజుల్లో ఒక సందర్భంలో వారన్న మాట నా చెవుల్లో ఇప్పటికీ మార్మోగుతుంటుంది..  నాకు ఆడపిల్లలు లేరని గుర్తుచేస్తూ ఆడపిల్లలు లేనివారి జీవితం అసంపూర్తి (అధూరా) అన్నారు. మనిషికి ఆడపిల్లల బాధ తెలియాలి అనేది వారి అభిప్రాయం.

 

ఆయన చాలా పెద్ద మెకానిక్. యంత్రాలతో ఆడుకునేవారు. ఆయన జీవితంలోని ఒక విరాటపర్వంలో ఓ రెండేళ్ళు లూధియానాలో వున్నారు. దానితో, మా కుటుంబానికి పంజాబ్ తో ఒక అనుబంధమూ  ఏర్పడింది; మెకానికల్ రంగంలో వారి నైపుణ్యం పెరిగింది.  షీట్ పట్టుకుని గేజ్ చేప్పేసేవారు; తీగను వంచి టెంపర్ చెప్పేసేవారు. మొదటితరం యంత్రాల్ని బాగు  చేసేవారు చాలామంది వుంటారు.  మానాన్న, ఏకంగా లేతు మిషిన్ మీద కొత్త కొత్త యంత్రాల్నే సృష్టించేసేవారు. ఆ నైపుణ్యంతోనే ‘పీపుల్స్ వార్’ మెకానికల్ విభాగంలో తన సేవలు కొన్నింటిని అందించారు.

 

మనిషి ఎంత మంచివారో మాటల్లో చెప్పలేను. ఇతరుల ఆకలిని చూడలేకపోయేవారు. భోజన సమయంలో ఎవరు ఎదురుపడినా  భోజనం చేశారా?  అని అడిగేవారు. వాళ్ళను ఇంటికి తీసుకుని వచ్చి భోజనం పెట్టమనేవారు. దానివల్ల మేము కొన్ని ఇబ్బందుల్ని కూడ అనుభవించాము. అది వారి వ్యసనం.

 

ఇలా మానాన్న గురించి చెప్పుకుంటూ పోతే అదొక మహా గ్రంధం అవుతుంది. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే మానాన్న ద్వార నాకు రెండు ప్రయోజనాలు కలిగాయి. మొదటిది; సోషల్ కేపిటల్.  పఠాన్ గా పుట్టించి ఖాన్ అనే తెగ పేరు ఇచ్చారుగా!. వుభయగోదావరి జిల్లాల్లోనేగాక కృష్ణా, విశాఖ జిల్లాల్లోని కొంత భాగంలో ఏదైనా ప్రముఖ ముస్లిం కుటుంబం వుందటే అది నాకు  గత రెండు మూడు తరాల్లో ఏదో ఒక బీరకాయ పీచు సంబంధం కలిగి వుంటుంది.

 

రెండోది; నాకు ఒక అద్భుతమైన శరీరాన్ని ఇచ్చారు.  నా కళ్ళు, ముక్కు, పెదాలు మా అమ్మవే అయినా తల, శరీర ధృఢత్వం పూర్తిగా మా నాన్నవే. ఇందులో సగ భాగం డిఎన్ ఏ, జీన్స్ మూలంగా సహజంగా వచ్చినవి; ఇంకో సగ భాగం ఆయన స్వయంగా సృష్టించినవి.

 

నాకు తొమ్మిదో ఏటనే వుబ్బసం బయట పడింది. అప్పట్లో వుబ్బసానికి ఇంగ్లీషు వైద్యం లేదంటూ అనేక నాటు వైద్యాలు చేసేవారు. పొగాకు పొడి (నశ్యం) పీల్చడం, పొగాకు చుట్టతో నుదిటి మీద కాల్చడం వగయిరాలు. మా అమ్మ మీద మిశన్ హాస్పిటల్ మిస్సమ్మ డాక్టర్ల ప్రభావం వుండేది. ఆమె ఈ నాటు వైద్యానికి ఒప్పుకోలేదు. పైగా, ఉబ్బసంవల్ల చాలా బక్కగా వుండేవాడిని. అసలే ఎత్తు తక్కువ ఆపైన రివట్లా వుండేవాడిని. సాటి స్నేహితులు నాతో  ఒక ఆట ఆడుకుంటుండేవారు. తిరిగికొట్టలేననే ధైర్యంతో అప్పుడప్పుడు అసందర్భంగా కొడుతుండేవారు.  

 

మా నాన్నకు కసరత్తుల అనుభవంవుంది. ఆయన నాకోసం ఒక పరిష్కారం కనిపెట్టారు. నా చేత వర్కవుట్ మొదలెట్టించారు. నా వయసు వాళ్ళను  ఓ పది మందిని పోగేసి ఓ చిన్న సైజు వీధి వ్యాయామశాల మొదలెట్టారు. కాలువలోనేగాక ఏకంగా గోదావరి నదిలోనూ ఈత కొట్టడం నేర్పించారు.  వీటితోపాటు గుర్రపు స్వారీ, కర్ర సాము సహితం నేర్పించే ప్రయత్నం చేశారు. ఆ రెండు విభాగాల్లో నేను అంతగా రాణించలేదుగానీ వర్కవుట్, స్వీమ్మింగ్ చాలా బాగా అబ్బాయి. దెబ్బలు తినే స్థాయి నుండి క్రమంగా దెబ్బలు కొట్టగలిగే వరకు ఎదిగాను. స్మాల్ టౌన్ స్ట్ రీట్  ఫైటర్ అన్నమాట. నా పేరు యజ్దానీ కాస్తా  ఎస్ డానీ గా మారిపోయింది. “డానీ ఈజ్ నాట్ మై నేమ్; ఇట్స్ మై యాటిట్యూడ్” అనే స్థాయికి వెళ్ళింది కత.  

 

శారీరక శ్రమ చేస్తే అలిసిపోతారని చాలా మంది అనుకుంటారు. నిజానికి వ్యాయామం చేసేకొద్దీ శరీరం బలపడుతుంది. మనలో చాలామంది హాబీస్ అనగానే ఓ పెద్ద జాబితా చదువుతారు. ఆరోగ్యం కూడ మన హాబీస్ లో వుండి తీరాలి. నాకు పుస్తకాలు చదవడంతోపాటు వంట చేయడం, ఈత కొట్టడం, వర్కవుట్ చేయడం చాలా ఇష్టం. విజయవాడ ఇందిరాగాంధీ స్టేడియంలో చాలా వేగంగా మార్నింగ్ వాక్ చేసేవాళ్ళలో నేనూ ఒకడిగా వుండేవాడిని. శరీర నిర్వహణ మీద విపరీతమైన ఆసక్తి వుండేది. ఆ ఆసక్తితోనే కృష్ణాజిల్లా బాక్సింగ్ అసోసియేషన్ కు కొన్నాళ్ళు సహాయ కార్యదర్శిగానూ పనిచేశాను.  ఉబ్బసం నుండి బాక్సింగ్ అసోసియేషన్ వరకు ప్రయాణం!

 

వర్కవుట్ చేయడానికి సమయ పాలన చాలా ముఖ్యం.  ప్రతి రోజూ 24 గంటల్ని చాలా జాగ్రత్తగా ప్లాన్ చేసుకోవాలి. ఇతర వ్యాపకాలు వచ్చిపడినపుడు వర్కవుట్ అటక ఎక్కుతుంది. శరీరం బలహీన పడుతుంది రోగాలు వస్తాయి. చిన్నప్పుడే ఎడమ కన్ను తెగింది. ఒకసారి మోకాలు జాయింట్ డిస్ లొకేట్ అయ్యింది.  కనీసం ఒక అరడజను సందర్భాల్లో డాక్టర్లు నన్ను  చాలా భయపెట్టారు. ఒకరు; గ్లూకోమాతో గుడ్డివాడివైపోతున్నావు అన్నారు. ఇంకొకరు; తుంటి కీలు మార్చాలన్నాడు. మార్చినా  మెట్లు ఎక్కలేవు అన్నారు. మరొకరు; మధుమేహం ఎక్కువై సంభోగ సామర్ధ్యాన్ని కోల్పోతావు అన్నారు. కోవిడ్ తరువాత రాబోయే ఆర్థో సమస్యల గురించి అనేక హెచ్చరికలు  చేశారు.  

 

మనుషులకు సమస్యలు రావడం చాలా సహజం. సమస్యల్ని ఎలా అధిగమించాలీ అనేదే  అసలు సమస్య. 

ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చినపుడేకాదు;  సామాజిక, ఆర్ధిక, బౌధ్ధిక  సమస్యలు వచ్చినపుడు కూడ నేను మా పాతసామాన్ల గదిని తెరచి మా నాన్న అలనాడు నా కిచ్చిన దాగళ్ళను (ఎలక్ట్రిక్ పోల్ ముక్కలు) బయటికి తీస్తాను. వాటి మీదే బస్కీలు (పుష్ –అప్స్), మధ్యలో రాడ్ పెట్టి దండీలు (బైసెప్స్) చేస్తాను.  వారం రోజుల్లో బాడీ ఫిట్ అయిపోతుంది; మైండ్ కూడ ఫిట్ అయిపోతుంది.  ఇప్పుడయితే అంత మొరటు పరికరాలు అవసరంలేదు. సున్నితమైన పరికరాలు అనేకం వచ్చాయి. వాటిని ఉపయోగించవచ్చు.

 

రోగాలు తమంతట తాము రావు; మనం రప్పించుకుంటాము అని నాకు తరచూ అనిపిస్తూ వుంటుంది. ఎక్కువ మంది రుచిని పొట్టను మాత్రమే ప్రేమిస్తారు. నిజానికి మనం మొత్తం శరీరాన్ని ప్రేమించాలి. తల వెంట్రుకల నుండి కాలి గోళ్ళ వరకు ప్రతిరోజూ జాగ్రత్తలు తీసుకుంటూ వుండాలి. మనం స్వీకరిస్తున్నది ఆహారమో విషమో పరీక్షించుకుంటుండాలి.  వ్యాయామం ద్వార అకాల వృధ్యాప్యాన్ని చాలా వరకు అధిగమించవచ్చు.  70 ఏళ్ళ లోపు ఒక్కరోజు కూడ ఇన్ - పేషెంట్ గా  హాస్పిటల్ లో వుండకూడదనేది నా లక్ష్యంగా వుండేది.  హాస్పిటల్ బెడ్ చూడకుండ అరవై తొమ్మిదిన్నరేళ్ళు లాగించాను. ఇది మానాన్న దీవెనే అనుకుంటాను. ఇంకో వంద రోజుల్లో  70 ఏళ్ళు పూర్తి చేస్తాననగా కరోనా నా లక్ష్యాన్ని దెబ్బకొట్టింది. ఓ పది రోజులు హాస్పిటల్ బెడ్ ఎక్కక తప్పలేదు. “ఒక మిరాకల్ గా చావు నుండి తప్పించుకున్నావు. ఇంకో మిరాకల్ గా చాలా త్వరగా రికవర్ అయ్యావు. గ్రేట్” అన్నారు నాకు వైద్యం చేసిన వైద్యులు. ఈ గ్రేట్ లోనూ మా నాన్నకు వాట దక్కుతుంది.  

 

ఇప్పటి వరకయితే, ఎదురయిన ప్రతి సమస్యనూ జయించాను. వయసు మరీ పెరిగిపోయినపుడు శరీరంలో కొన్ని సహజ మార్పులు వస్తాయి. ముందు ముందు వాటిని కూడ అధిగమించవచ్చేమో  ఆలోచిస్తాను. నాలాంటి సీనియర్ సిటిజన్లకు ఉత్తేజాన్ని ఇవ్వడం కోసం వర్కవుట్ ఫొటోలను అప్పుడప్పుడు ఫేస్ బుక్ లో పెడుతుంటాను. వాటిని కొందరు అర్ధం చేసుకుంటారు. మరోవైపు, వాటికి విపరీత అర్ధాలు తీసేవారూ వుంటారు.

 

నచ్చిన పరిసరాలు, మెచ్చుకునే సమూహాలు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుతాయి. ఆత్మవిశ్వాసం మన శరీరంలో కొన్ని సానుకూల గ్రంధుల్ని (Hormones, enzymes) ఊరిస్తుంది. అది శరీరానికీ ఆరోగ్యం; మనసుకూ ఆరోగ్యం.  ఒకప్పుడు ఆత్మవిశ్వాసం బయటి నుండి పుష్కలంగా అందేది. ఇప్పుడు కాలం మారింది. సమిష్టి భావన అంతరించి వ్యష్టి భావన పెరుగుతోంది. ఆత్మవిశ్వాసాన్ని మనమే సృష్టించుకోవాలి.

 

అబ్బా! మీరు నాకు నిత్యం గుర్తుంటారు. సోషల్ కేపిటల్ ఇచ్చినందుకూ, స్ట్రాంగ్ బాడీ ఇచ్చినందుకు. నిస్సహాయుల్ని పరామర్శించే వ్యసనాన్ని అంటించినందుకు.  

 

నేను సాఢారణంగా బోర్లాపడుకుంటాను. దాన్ని చాలా మంది తప్పుపట్టేవారు. కోవిడ్ కాలంలో డాక్టర్లు చెప్పిందేమంటే శరీరానికి ప్రాణవాయువు పుష్కలంగా అందాలంటే దిండును ఛాతీ కింద పెట్టుకుని బోర్లా పడుకోవాలని.  మానాన్న ఛాతీ మీద బోర్లా పడుకున్న రోజులు మరొక్కసారి గుర్తుకొచ్చాయి.

 

19 జూన్ 2022

 

(ఫాదర్స్ డే మదర్స్ డే అంటూ విడదీయడం మంచిది కాదు; పేరెంట్స్ డే పెట్టుకుంటే సరిపోతుంది)

 

మరీ చెలాన్ని కూడా plagiarist అనేస్తారా?

 మరీ చెలాన్ని కూడా plagiarist అనేస్తారా?

NARESH NUNNA గారూ! దాదాపు నెల రోజులుగా తీరికలేని పనుల్లో వుండడం వలన మీ NOTESను చూడలేదు. చెలం భాషలో చెప్పాలంటే "చాలా వాటికి క్షమించాలి డానీని".
చెలం గారి మీదా, పరుగులు తీసే వారి తెలుగు వాక్యాల మీద నాకు అపార గౌరవం వుంది. వారి మీద మొపాసా ప్రభావం వుందని తెలుసు. ఆ విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తే మీలాంటివాళ్ళు చెలాన్ని పుసుక్కున plagiarist అనేస్తారని భయపడ్డాను.
ప్రపంచ మానవాళికి ప్రాధమిక భావోద్వేగాలు కొన్నే వుంటాయి. వాటిని పురాణాల కాలంలోనే అన్ని భాషల్లోనూ గ్రంధస్తం చేసేసారు. ఆ తరువాతి తరం రచయితలు చేసేదేమిటంటే ఆ భావోద్వేగాలను తమ కాలానికీ, తమ ప్రాంతానికి అన్వయించడం మాత్రమే. ప్రతి రచయితకూ తనదైన సృజనాత్మక శక్తి వుంటుంది. అదే అతని కాంట్రిబ్యూషన్. దానికో మూలాన్ని పీకి plagiarist అనేయడం నాకు నచ్చదు. మూలాన్నీ, అన్వయాన్నీ మెచ్చుకునే సామర్ధ్యం వుండాలి.
అలా కాదంటే, మన కవిత్రయాన్ని సహితం plagiarists అనేయాల్సి వుంటుంది. అది న్యాయమా? ముఖ్యంగా జలపాత హోరులా ప్రవహించే పాత్రల్ని మలచిన తిక్కన రచనా నైపుణ్యం మట్టిలో కొట్టుకు పోవాల్సిందేనా?
ఆ మధ్య Andrey Zvyagintsev దర్శకత్వం వహించిన రష్యన్ సినిమా Leviathan (తిమింగిలగిలం) సినిమా చూసి నిర్ఘాంత పొయాను. ఆకథ అయూబ్ అనే ఇస్లాం ప్రవక్తకు చెందింది. దాని ప్రస్తావన బైబిల్ లో (Naboth's Vineyard) కూడా వుంది. అమేరికాలో రోడ్ల విస్తరణ పథకం మీద తిరుగుబాటు చేసిన Marvin Heemeyer జీవితాన్ని ప్రేరణగా తీసుకున్నట్టు రచయిత ప్రకటించాడు. దీన్ని కూడా plagiarism అనేస్తారా? ఆ సినిమాను తెలుగులో నవలగా తెస్తే బాగుటుందని ఆ రచయితతో కొన్నాళ్ళు ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు సాగించాను. వాళ్ళు ఒప్పుకోలేదు.
వారం క్రితం ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక పతాక శీర్షికలో ఆధునిక దాంపత్య జీవితం మీద పెద్ద కథనాన్ని ప్రచురించింది. మానసిక వత్తిడి, కుంగుబాటుల కారణంగా పురుషుల్లో లైంగిన పటుత్వం తగ్గిపోవడంవల్ల భార్యా భర్తల మధ్య వివాదాలు తలెత్తుతున్నాయనేది ఆ కథనం సారాంశం. ఇలాంటి సర్వేలు అంతర్జాతీయ socialogy పత్రికల్లో చాలా కాలంగా వస్తున్నాయి. వీటి ఆధారంగా కథ రాస్తే అది అనివార్యంగా అవి D. H. Lawrence నవల Lady Chatterley's Lover కు దగ్గరగా వుంటుంది. వివాహేతర సంబంధాల మీద ఇప్పటికే తెలుగులో చాలా కథలు వచ్చేశాయి. వస్తున్నాయి. వీటిని D. H. Lawrence కు అంటగట్టేస్తారా? మన జీవితం యూరోప్ ను అనుసరిస్తున్నపుడు మన సాహిత్యం సహితం యూరోప్ ను అనుసరిస్తుంది.
యూరోపియన్ల గొప్పతనం ఏమంటే తాము ఎక్కడ నుండి ప్రేరణ పొందారో వాళ్ళు ముందుగానే ప్రకటిస్తారు. 1933 నాటి King Kong సినిమాను చూసి జీవితంలో అలాంటి సినిమాను తీయాలని దర్శకునిగా మారినట్టు 2005లో అదే కథతో కొత్త సినిమా తీసిన పీటర్ జాక్సన్ చెప్పుకున్నాడు. మొపాసా 'వెన్నముద్ద' కథ ప్రేరణతో హాలీవుడ్‍ లో Stage Coach' అనే సినిమా వచ్చింది. Citizen Kane సినిమా తీయడానికి ముందు ప్రేరణ కోసం Stage Coach సినిమాను నలభై రోజులు వరసాగ్గా చూసాడటదాని డైరెక్టరు Orson Welles. లూసన్ అయితే Old Stories Retold పేరుతో ఒక కథా సంకలనమే రాశాడు. Vishal Bhardwaj, Sanjay Leela Bansali ఒకరితో ఒకరు పోటీపడి షేక్స్ పియర్ నాటకాలకు ఆడాప్షన్స్ తీస్తుంటారు.
నేను రాసిన 'రాజుగారి కొమ్ము'కు The King and The Tamarind Drum కథ ప్రేరణ, 'కటారా' కు Shaddad and his Paradise కథ ప్రేరణ, గత నెలలో రాసిన 'మదరసా మేకపిల్ల' కు 'తోడేలు-మేకపిల్ల' కథ ప్రేరణ.

తాముమిచ్చిన రుణాలను వసూలు చేసుకోవడానికి సామ్రాజ్యవాదుల రికవరీటీమ్ భారతదేశానికి వస్తే ఎలా వుంటుందనే ఊహతో ఓ నలభై యేళ్ల క్రితం ‘జప్తు’ అనే కథను రాశాను. అది మేజికల్ రియలిజం కథ.  తన జనంతో ఎర్రసముద్రాన్ని దాటిన ప్రవక్త మూసా (Moses) ప్రేరణతో అందులో ప్రొటాగోనిస్టును సృష్టించాను.

మొపాసా కథకు నా అన్వయంలో ఎలిజిబెత్ రూసోను 'వెన్నముద్ద' అనడం మీకు నచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు.

August 12, 2017

లోపలున్నప్పుడు అతను బిగ్ బ్రదర్; బయటికి వచ్చినపుడు హల్లో బ్రదర్.

  లోపలున్నప్పుడు అతను బిగ్ బ్రదర్; బయటికి వచ్చినపుడు హల్లో బ్రదర్.

 

ఆ రాష్ట్ర కమిటీ సభ్యుడ్ని పట్టించిన Judas మీద మొదటి నుండీ లోకల్ యూనిట్లలో అనేక విమర్శలు, అనుమానాలు  వున్నాయి. అయినప్పటికీ ఆ రాష్ట్ర కమిటీ సభ్యుడు ప్రతి సందర్భంలోనూ Judasను అడ్డంగా సమర్ధిస్తూ పార్టీలో ప్రమోట్ చేస్తూ వచ్చాడు.

 

బయటి ప్రపంచం లోనికి రావడానికే తను ఈ అరెస్టు డ్రామాను రచించాడని నాకో అనుమానం కూడ వుంది. పోలీసులు అతన్ని అరెస్టు చేయాలనుకున్నారు; అతను అరెస్టు అవ్వాలనుకున్నాడు.

 

కేంద్ర మంత్రి కొడుకుని కిడ్నాప్ చేసి విడుదల చేసుకున్న ఏడాది దాటంగానే సదరు రాష్ట్ర కమిటీ సభ్యుడు లొంగిపోయి ప్రభుత్వ రివార్డును అందుకున్నాడు. ఆ  డబ్బుతో నరసారావు పేటలో ‘హల్లో బ్రదర్’ అనే బట్టల దుకాణం నడిపాడు.   

 

లోపలున్నప్పుడు అతను బిగ్ బ్రదర్; బయటికి వచ్చినపుడు హల్లో బ్రదర్. తెలంగాణ, రాయలసీమల గురించి నాకు లోతైన సమాచారం లేదుగానీ, కోస్తా ఆంధ్రా ప్రాంతంలో పీపుల్స్ వార్ వినాశనానికి కారకుడు ఇతనే. మహాలిటిగెంట్. వీర విప్లవకారునిగా కవితలు రాసి నిస్సిగ్గుగా లొంగిపోయిన కపటి.

 

భరద్వాజ ఎందుకో ఈ భాగాన్ని వదిలేశాడు.