Equality theory and the theory of Manu

Equality theory and the theory of Manu  

సమతా సిధ్ధాంతం -  మనుధర్మం

డానీ

            మన దేశ రాజకీయాల్లో ఓ పదేళ్ళుగా మనుస్మృతి ప్రస్తావన తరచుగా  వస్తూ వుంది. ‘స్వేఛ్ఛా, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం’ లను ప్రవచించే ప్రస్తుత రాజ్యాంగాన్ని తొలగించి మనుస్మృతిని భారత రాజ్యాంగంగా ప్రకటించాలనే కోరిక కొందరిలో బలంగా వ్యక్తం అవుతూనేవుంది. సంఘపరివారం పెద్దలు మాత్రమేగాక  ప్రభుత్వంలో రాజ్యాంగ పదవుల్లో వున్నవారు సహితం ఒక క్రమపధ్ధతిలో ఇలాంటి ఆకాంక్షల్ని బయట పెడుతున్నారు.

            అలాగే, దీనికి భిన్నమైన వాదాలు సహితం అనేకం ముందుకు వస్తున్నాయి. మనుస్మృతి అనేది ఎప్పుడో మధ్యయుగాల్లో అమలు అయిందంటే నమ్మవచ్చుగానీ, దళితులు రాష్ట్రపతులుగానూ, శూద్రులు ప్రధాన మంత్రులుగానూ పరిపాలన సాగిస్తున్న ఈ కాలంలోనూ అది  అమలవుతున్నదని చెప్పగలమా? అనేవారున్నారు. దేశంలో ‘అమ్మవొడి’ వంటి పథకాలతో దాదాపుగా అందరికీ నిర్బంధ విద్య కొనసాగుతున్నప్పుడు శూద్రులు చదువుకోవడానికి వీల్లేదన్న మనువు ఆదేశం చెల్లుబాటులో వుందనవచ్చునా? అని మరికొందరు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

            మనుస్మృతి ఆదేశాలవల్ల సమాజంలో స్త్రీలు, శూద్రుల మీద శతాబ్దాల తరబడి  కొనసాగిన అణిచివేతను దాచి పెట్టడానికి ఇంకొందరు గట్టి కసరత్తులు చేశారు. మనువు కొనసాగించిన కఠిన వైఖరిని మృదువుగా మార్చడానికి  పాత శ్లోకాలకు విరుధ్ధమైన కొత్త శ్లోకాలను ప్రక్షిప్తాలుగా చొప్పించారు. మనువు చెప్పిందేమిటో చొప్పించిందేమిటో తెలీక కొత్త గందరగోళం తలెత్తింది. మనుస్మృతి ఎన్నడూ ఏ రాజ్యంలోనూ అధికారిక స్మృతిగా లేదని మరికొందరు  వాదిస్తున్నారు. అయితే,  మౌర్య సామ్రాజ్య పతనం తరువాత మూడవ శతాబ్దంలో ఏర్పడిన గుప్త సామ్రాజ్యంలోనూ, మహారాష్ట్ర ప్రాంతంలో 17-18 శతాబ్దాల్లో కొనసాగిన  పీష్వాల సామ్రాజ్యంలోనూ మనుస్మృతి  ప్రాబల్యం కొనసాగిందని ఇంకొందరు చరిత్రకారులు గుర్తు చేస్తున్నారు.

            భారత దేశంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఆరంభమయిన కొత్తలోనే అంటే 1772 ప్రాంతంలోనే అప్పటి గవర్నర్ జనరల్ వారెన్ హేస్టింగ్స్ వివాహము, విడాకులు, సంతానం, సంపద, వారసత్వం, ధార్మిక సంస్థల నిర్వహణ తదితర వ్యవహారాల విధివిధానాల కోసం పౌరస్మృతుల్ని నిర్ధారించాలని భావించాడు. హిందూ, ముస్లిం ప్రతినిధులులు గవర్నర్ జనరల్ ను కలిసి మనుస్మృతి, షరియత్ లను తమ తమ పౌరస్మృతులుగా  ప్రకటించారు. బ్రిటీష్ వలస పాలనా కాలంలో ఆ రెండు గ్రంధాలే ప్రామాణిక పౌరస్మృతులుగా కొనసాగాయి. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం బ్రిటీష్ అధికారి  సర్ విలియమ్ జోన్స్ మనుస్మృతిని ఇంగ్లీషు లోనికి అనువదించి 1794లో ప్రచురించాడు. అయితే ఏ కాలంలో అయినాసరే రాజ్యాంగం, చట్టాలు సంపూర్ణంగా అమలుకావు. వర్తమాన భారతదేశంలో రాజ్యాంగ విలువలు స్పూర్తి సంపూర్ణంగా అమలు అవుతున్నాయని చెప్పలేముకదా! అలాగే స్మృతికీ ఆచరణకు మధ్య  మినహాయింపులు వుల్లంఘనలు ఏ కాలంలో అయినా వుంటాయి.  

            మనుధర్మశాస్త్రంలో 12 అధ్యాయాలున్నాయి. ఒక్కో అధ్యాయంలో సగటున రెండు వందల చొప్పున మొత్తం రెండున్నర వేలకు పైగా శ్లోకాలున్నాయి. ఒక ఆదర్శసమాజానికి అవసరమైన విధివిధానాలను మనుధర్మశాస్త్రం వివరిస్తుందని దీని సమర్ధకులు అంటారు.  బిఆర్ అంబేడ్కర్ అభిప్రాయం అందుకు విరుధ్ధంగా వుండేది. అంతేకాదు; బౌధ్ధమత విలువల్ని సమూలంగా అణిచివేయడం కోసమే మనుధర్మశాస్త్ర రచన సాగిందనే అభిప్రాయాన్ని కూడా అంబేడ్కర్ వ్యక్తం చేశారు.

            ‘స్వేఛ్ఛా, సమానత్వం, సోదరభావం’ (Liberty, Equality and Fraternity) అనే ఆదర్శాలను 18వ శతాబ్దపు  ఫ్రెంచ్ విప్లవ సిధ్ధాంతకర్తలైన వాల్టైర్, రూస్సోల నుండి బిఆర్ అంబేడ్కర్ స్వీకరించి భారత రాజ్యాంగంలో పొందుపరిచారనే అభిప్రాయం ఇప్పటికీ  చాలామందిలో వుంది.  కానీ, ఈ మూడు ఆదర్శాలను తాను బుధ్ధుని నుండి స్వీకరించినట్లు అంబేడ్కర్ స్వయంగా చెప్పుకున్నారు. 

            ఎవరు ఎన్ని రకాల అభిప్రాయాలను చెప్పినప్పటికీ, బ్రాహ్మణ, క్షత్రీయ, వైశ్య వర్ణాలను పాలకవర్గంగానూ, శూద్రుల్ని శామికవర్గంగానూ స్థిరీకరించడానికి మనుధర్మ  గ్రంధ రచన సాగిందని అనిపిస్తుంది. ఇక్కడ ఇంకో విశేషం కూడా వుంది. తన  ఆదర్శ సమాజంలో శూద్రులకు ప్రవేశం కల్పించిన మనువు పంచముల్నీ, ఆదివాసుల్ని లోపలికి కూడా రానివ్వలేదు. వాళ్ళను ‘అన్యులు’గా పరిగణించి బయటే వుంచాడు. ఈ “మనము” “అన్యులు” అనే సామాజిక విభజనే ఇటలీ, జర్మనీల్లో ఫాసిజం నాజిజాలకు మూల సిధ్ధాంతంగా మారాయి. 

            “సమాజం సక్రమంగా కొనసాగాలంటే ఎవరి పని వారు చేయాలి. కుక్క పని కుక్కలు చేయాలి. గాడిద పని గాడిదలు చేయాలి”. “మనువు వర్ణాలకు శ్రమ విభజన చేశాడు. ఆ తరువాత కులాలకు శ్రమ విభజన జరిగింది” “మనుధర్మం వర్ణ సమాజం కోసమే రాసింది కనుక కుల సమాజంలో దానికి ప్రాసంగికత లేదు” అనే వారున్నారు.   నిజానికి వర్ణ సంకరం ద్వార కులాలు ఏర్పడతాయని మనువే సూత్రీకరించాడు. తన కాలంలోనే 30, నలభై కులాలను గుర్తించాడు. మనువు మార్కు శ్రమ విభజనని అంబేడ్కర్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు. “కులవ్యవస్థ శ్రమ విభజన మాత్రమేకాదు; అది శ్రామికుల విభజన కూడ” అన్నాడు.        

            వర్ణం కూడ విశ్వవిద్యాలయాలు ప్రదానం చేసే డిగ్రీలువంటివనీ వాదించేవారు కొందరు వున్నారు. అలాంటివారిలో ఎంవిఆర్ శాస్త్రి ఒకరు. మనుషులందరూ శూద్రులుగానే  పుట్టి ఉపనయనం చేసుకుని  విద్యాసంస్కారంవల్ల ద్విజులుగానూ, వేదాధ్యయనంవల్ల విప్రులుగానూ, బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని సాధించడంవల్ల  బ్రాహ్మణులుగానూ ఆవిర్భవిస్తారని చెప్పే ఒక శ్లోకం మను ధర్మశాస్త్రంలో వుందని వాళ్ళు అంటుంటారు. ఇలాంటివారి వాదన ప్రకారం ఎవరయినాసరే  గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేస్తే వైశ్యుడు, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేస్తే క్షత్రీయుడు, డాక్టరేట్ పూర్తి చేస్తే విప్రుడు, పోస్ట్ డాక్టరేట్ పూర్తి చేస్తే బ్రాహ్మణుడు అవుతారు. అయితే, సామాజిక ఆచరణ అలా లేదు. మన దేశంలో శిశువు  పుట్టగానే ప్రసూతి కేంద్రం దస్తరంలోనే కులాన్ని నమోదు చేస్తారనే వాస్తవాన్ని వీరు నిరాకరిస్తారు.    

            పుట్టుక రీత్య మనుషులందరూ సమానులే; జీవితకాలంలో వ్యక్తిగత ఆసక్తి, కృషి, నైపుణ్య సాధన, సత్ప్రవర్తనల వల్ల  వాళ్ళలో వైవిధ్యం, బహుళత్వం ఏర్పడుతుంది అనంటే  మనువాదం ఒప్పుకోదు. సాధన ద్వార శూద్రులు ఎంతటి నైపుణ్యాన్ని సాధించినా సరే దాన్ని మనువాదం గుర్తించదు; పైగా శూద్రునికి శిక్షణ ఇవ్వడం మీదనే నిషేధాన్ని విధిస్తుంది.  జర్మన్ తత్వవేత్త ఫ్రైడ్రిక్ విల్ హెల్మ్ నీషే కు మనువాదం, చండాల (Tschandala) సిధ్ధాంతం, సూపర్ మేన్ ఆవిర్భావం అన్నీ గొప్పగా నచ్చాయి. అయితే నీషే సూపర్ మేన్ మనువు సూపర్ మేన్ ఒకటి కాదు. పుట్టుకరీత్య కాకుండ సత్ప్రవర్తన (virtue) రీత్య సూపర్ మేన్ ఆవిర్భవిస్తాడని నీషే భావించాడు.

            ఇంత కష్టపడి మనువు శ్రమవిభజన, శ్రామికుల విభజన ఎందుకు చేసినట్టూ? ఇంతటి కసరత్తు చేసి అతను సాధించదలచినది ఏమిటీ?  “సామర్థ్యం వున్నప్పటికీ శూద్రుడు సంపదను సమకూర్చుకోకూడదు. సంపదను సమకూర్చుకున్నశూద్రుడు బ్రాహ్మణునికి శోకాన్ని కలిగిస్తాడు” అంటుంది మనుధర్మశాస్త్రం. (అధ్యాయం 10  శ్లోకం 129). మనుధర్మశాస్త్రం రూపంలో సాంస్కృతికం; సారంలో ఆర్థికం. దానికి కొనసాగింపుగా విస్తరించిన  కులవ్యవస్థ కూడ సాంస్కృతిక వ్యవహారంగా కనిపించే పచ్చి ఆర్థిక కార్యకలాపం. ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, బౌధ్ధులు తాము ఒక ప్రత్యేక మత సమూహమనీ హిందువులకు భిన్నమనీ భావిస్తూ వుండవచ్చు. కానీ, కులవ్యవస్థ వాళ్ళనూ ఒక కులంగానే పరిగణిస్తుంది. 

            ఆధునిక కులవ్యవస్థలో మరీ అట్టడుగున వున్న ముస్లిం, క్రైస్తవ సమూహాలకు  కేవలం వేధింపులు మాత్రమే  వుండవచ్చు. గానీ, మిగిలిన అంతస్తుల్లో వున్నవారందరికీ వేధింపులే గాకుండ ఇతరుల్ని వేధించే సౌకర్యం సౌఖ్యం కూడ వుంటాయి. బాల్యంలో వేధింపులకు గురయినవారు పెద్దయ్యాక హింసా ప్రవృత్తిని సామాజిక ధర్మంగా భావిస్తారనేది మనస్తత్వ శాస్త్రంలో ఒక ప్రాథమిక సూత్రం. ఇది కుల వ్యవస్థకు యథాతథంగా సరిపోతుంది. ఒక సామాజికవర్గానికి చెందినవాళ్ళు తమకన్నా పైనున్న సామాజికవర్గాల నుండి అణిచివేతల్ని అనుభవిస్తూ వుంటారు. ఆ వేదనతో తమ కింద వున్న సామాజికవర్గాలను అణిచివేయడం, వేధించడం తమ హక్కుగానూ సామాజిక ధర్మంగానూ భావిస్తూ వుంటారు. అలా కులవ్యవస్థలో అణిచివేత ధర్మం సర్వత్రా నిరంతరాయంగా కొనసాగుతూ వుంటుంది.     

(రచయిత సీనియర్ జర్నలిస్టు, సమాజ విశ్లేషకులు, ముస్లిం ఆలోచనాపరుల వేదిక కన్వీనర్) 

మొబైల్ : 9010757776 

రచన : 26 సెప్టెంబరు 2019

ప్రచురణ : మన తెలంగాణ, 6 అక్టోబరు 2019

https://epaper.manatelangana.news/2359727/Mana-Telangana-City-Main/06-10-2019#page/4/1

https://epaper.manatelangana.news/2359727/Mana-Telangana-City-Main/06-10-2019#clip/44377986/ba8255d6-4b8b-471b-a683-8f0c182c0e62/968.0633958721601:1149.8909368335112

జ్ఞానోదయం

తెలిసో తెలియకో మనందరం ఒక కలల లోకపు భ్రమల్లో బతికేస్తుంటాం. 1978లో నన్ను స్పృహ లోనికి తీసుకువచ్చిన రోజు ఇది.

బుధ్ధునికి బోధి వృక్షం కింద జ్ఞానోదయం అయినట్టు గోదావరినది సముద్రంలో కలిసే అంతర్వేదిలో నాకు జ్ఞానోదయం కలిగింది.

The Good Person of Szechwan & The Respectful Prostitute

The Good Person of Szechwan & The Respectful Prostitute

షేజ్వాన్ వీధి మహిళ, గౌరవనీయమైన వేశ్య

డానీ   

          

          బ్రెక్ట్, సార్త్రె జగమెరిగిన నాటక కర్తలు. Bertolt Brecht’s The Good Person of Szechwan (1941) Jean-Paul Sartre’s The Respectful Prostitute (1946) నాటకాలు నాకు ఇష్టం. ఈ రెండు నాటకాలకు నేపథ్యం ఫాసిజం. జర్మనీలో  నాజీల కాలంలోనూ, ప్రాన్స్ లో  నాజీల పతనం తరువాత ఇవి వచ్చాయి.

          Jean-Paul Sartre నాటిక The Respectful Prostitute (1946)ను  ఇండయనైజ్ చేయాలనే కోరిక రెండు మూడేళ్ళుగా వుంది. ఆ దిశగా కొంత అభ్యాసం కూడ చేశాను. అలాగే, పూణేలో భీమా - కోరే గావ్  ద్విశతాబ్ది ఉత్సవాలు, ఆ తరువాత సాగుతున్న పరిణామాల నేపథ్యంలో Bertolt Brecht నాటకం  The Good Person of Szechwan మీద విపరీతమయిన ఆసక్తి పెరిగింది.

          జర్మనీలో నాజీ పాలన సాగుతున్న కాలంలో బ్రెక్ట్ ప్రవాసంలో వున్నాడు. 1941లో The Good Person of Szechwan నాటకాన్ని రాశాడు. ఆర్థిక వ్యవస్థే సమాజంలో నైతిక విలువల్ని నిర్ణయిస్తాయని చెప్పే నాటకం ఇది. మనిషి – వ్యక్తి (man and individual, species-being and  individual-being) తాత్విక ఘర్షణని బ్రెక్ట్ తనదైన నాటకీయ శైలిలో గొప్పగా చిత్రిస్తాడు. నిర్లిప్త సమాజం మీద  ప్రొటోగానిస్టు పాత్ర ‘షెన్ టీ’ చేసే వ్యాఖ్యలు అప్పుడూ సంచలనమే. ఇప్పుడూ సంచలనమే. 

          రాజ్యంగ పరిషత్తు సమావేశాల చివరి రోజైన 1949 నవంబరు 25న బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్ చేసిన ఉపన్యాసంపై బ్రెక్ట్ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

          “మనం ఎంత కాలం ఈ వైరుధ్యాల జీవితాన్ని కొనసాగిద్దాం? మన సాంఘిక, ఆర్థిక జీవితాల్లో సమానత్వాన్ని ఇంకా ఎంత కాలం నిరాకరిద్దాం?  ఈ విలువల్ని దీర్ఘకాలం నిరాకరిస్తూ పోతే రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యాన్ని మనమే ప్రమాదం లోనికి నెట్టేసిన వాళ్లం అవుతాము. సాధ్యమైనంత త్వరగా మనం ఈ వైరుధ్యాల్ని తొలగించి తీరాలి. అలా చేయకపోతే, ఈరోజు ఈ రాజ్యంగ పరిషత్తు ఎంతో కష్టపడి నిర్మించిన రాజకీయ ప్రజాస్వామ్య మహా నిర్మాణాన్ని సమాజంలోని అసమానత్వ బాధితులు అందరూ కలిసి పేల్చి వేస్తారు (….. those who suffer from inequality will blow up the structure of political democracy which this Assembly has laboriously built up.)” అంటూ భారత రాజ్యాంగ డ్రాఫ్టింగ్ కమిటి ఛైర్మన్ హోదాలో అంబేడ్కర్  హెచ్చరించాడు.

          ఈ ఏడాది పిబ్రవరి, మార్చి నెలల్లో విరసం నల్గొండ, విజయవాడల్లో జరిపిన  సభల్లో వరవరరావు జైలు డైరీ ‘సహచరులు’ పుస్తకాన్ని నేను ఆవిష్కరించాను. రెండు చోట్లా నా ఉపన్యాసాన్ని షేజ్వాన్ వీధి మహిళ ‘షెన్ టీ’  ఆక్రోశంతో ముగించాను.

          “ఓరీ మొద్దుబారిపోయిన మనుషుల్లారా! మీ సోదరుడి మీద మూకోన్మాదులు దాడి చేశారు.  మీరు కళ్ళు మూసుకున్నారు. వాళ్ళు అతన్ని పొడిచి పారిపోయారు. మీరు మౌనంగా వుండిపోయారు. ఇదేమి నగరం? మీరేమి మనుషులు? ఒక ఘోరం జరిగినపుడు మనుషులన్నవాళ్ళు రగిలిపోవాలి. నగరమంతటా నిరసనలు వెల్లువెత్తాలి. మనుషుల్లో అలాంటి తిరుగుబాటు రాకుంటే చీకటి పడడానికి ముందే ఆ నగరం మంటల్లో మాడి బూడిదై పోవాలి”.

          భీమా-కోరేగావ్ ద్విశతాబ్ది ఉత్సవాల్లో వక్తలు బ్రెక్ట్,  అంబేడ్కర్ మాటల్ని గుర్తు చేశారు. పాలకులకు సాహిత్యానికీ పడదు కనుక  ఆ కవితా వాక్యాలను తమ సహజ ధోరణిలో అపార్థం చేసుకుని సభా నిర్వాహకుల మీద పోలీసులు కేసులు నమోదు చేశారు. కేసులు పెట్టడం కోసమే బ్రెక్ట్,  అంబేడ్కర్ మాటల్ని వక్రీకరించారు. 

          ‘షెన్ టి’ ఆక్రోశం ధర్మాగ్రహం. దాని కోసం బ్రెక్ట్ నాటకం The Good Person of Szechwan ను తెలుగులో అనువాదం చేయాలి. ఇప్పుడు ఇది ఒక చారిత్రక అవసరం. భాషాంతీకరణ మాత్రమేగాక, కాలాంతీకరణ, దేశాంతీకరణ కూడ చేయాల్సి వుంటుంది. అది అంత సులభమైన వ్యవహారం కాదు.        

          Jean-Paul Sartre రాసిన The Respectful Prostitute  నాటికను  తెలుగు చేయడంలోనూ కొన్ని ఇబ్బందులు వున్నాయి. ఇది ప్రాధమికంగా socio-political drama.  సార్త్రె అమెరికన్ సమాజాన్ని విమర్శించ దలిచాడు గాబట్టి scapegoat పాత్రకు African - Americansను తీసుకున్నాడు. మనదేశంలో కొనసాగుతున్న lynchings, legal impunity, immunity ల నేపథ్యంలో scapegoat పాత్రను ముస్లింగా మార్చాల్సి వుంటుంది; వర్తమాన భారత సమాజంలో Vulnerable section  బలిపశువులు ముస్లింలే కదా!

          తాము ప్రయాణిస్తున్న రైల్లో కొందరు నల్లజాతి బాలురు తమ మీద అత్యాచారం చేశారని ఇద్దరు శ్వేత జాతి మహిళలు 1931లో అమెరికాలోని అలబామ రాష్ట్రంలో కేసు పెట్టారు. ఈ సంఘటన Scottsboro Boys కేసుగా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సంచలనం రేపింది. అమెరికా న్యాయవ్యవస్థ పూర్తిగా జాతి వివక్ష,  వర్ణవివక్షలో మునిగి తేలుతున్న రోజులవి. దేశమంతటా నల్లజాతీయుల మీద మూకోన్మాద దాడుల పరంపర కొనసాగింది. జడ్జీలు జ్యూరీ మొత్తంగా  శ్వేత జాతీయులు. శ్వేతజాతి అల్లరి మూకలు  న్యాయస్థానాల ఆవరణల లోనికి చొచ్చుకుని వచ్చి న్యాయమూర్తుల్ని చుట్టుముట్టి నల్లజాతీయులైన నిందితుల్ని కఠినంగా శిక్షించాలని వత్తిడి తెచ్చేవారు. అసలు అత్యాచారమే జరగలేదని మెడికల్ రిపోర్టు నిర్ధారించింది.  అయినప్పటికీ నిందితులైన నల్లజాతి బాలులు అందరికీ కోర్టు మరణశిక్ష విధించింది.  Scottsboro Boys కేసును చరిత్రలో Miscarriage of justice కు ఉదాహరణగా చెప్పుకుంటారు. ఈ అమానవీయమైన కేసు నుండి ప్రేరణ పొందిన సార్త్రె The Respectful Prostitute నాటికను రూపకల్పన చేశాడు.

          Scottsboro Boys కేసు ఆధారంగా  Harper Lee 1960 లో To kill a Mockingbird అనే సుప్రసిధ్ధ నవల రాసింది. ఈ నవల Pulitzer Prizeను కూడ అందుకుంది. ఈ నవలను అదే పేరుతో  1962లో సినిమాగా తీశారు. Protagonist Atticus Finch గా  హాలివుడ్ దిగ్గజం Gregory Peck  నటించగా scapegoat Tom Robinson పాత్రను Brock Peters పోషించాడు. AFI రూపొందించిన నూరేళ్ళ హాలివుడ్ చిత్రాల జాబితాలో ప్రస్తుతం ఇది 25వ స్థానంలో వుంది.

          రెండేళ్ళ క్రితం మొపాసా కథ ‘వెన్నముద్ద’ (Boule de Suif)ను పరిచయం చేసినపుడు మిత్రురాలు వేమన వసంత లక్ష్మి ఒక ప్రశ్న అడిగింది. గొప్ప కావ్యాల్లో ప్రధాన పాత్రలుగా వేశ్యలు ఎందుకు వుంటారు? అని నా అభిప్రాయం చెప్పడానికి అప్పట్లో వసంతను కొంత గడువు కోరాను. అది అలా రెండేళ్లకు డేకింది.

           మొపాస కథ  Boule de Suifలో ప్రధాన పాత్ర ‘ఎలిజబెత్ రోసో’ ఒక వాణిజ్యవేశ్య. జీన్ పాల్ సార్త్ర్ రాసిన The Respectful Prostituteలోనూ ప్రధాన పాత్ర ‘లిజ్జీ’ కూడ  ఒక వాణిజ్యవేశ్య. బెర్తొల్ట్ బ్రెక్ట్ రాసిన The Good Person of Szechwan లోనూ ప్రధాన పాత్ర ‘షిన్ టి’ కూడ  ఒక వాణిజ్యవేశ్య. తెలుగులో ఇప్పటికీ గొప్ప నాటకంగా కొనసాగుతున్న గురజాడ కన్యాశుల్కం లోనూ ప్రధాన పాత్ర మధురవాణీ కూడ ఒక వాణిజ్య వేశ్య.  

          సాధారణంగా మనుషులు ఎలా జీవించాలనుకుంటారో అలా జీవించరు. చాలా సందర్భాల్లో అందుకు విరుధ్ధంగానూ జీవిస్తారు. కానీ బయటికి మాత్రం సభ్య సమాజానికి ఆమోదయోగ్యమైన ప్రమాణాలు గల జీవితాన్ని మాత్రమే తాము జీవిస్తున్నట్టు చెప్పుకుంటారు. అనేకమంది ఉద్యమకారులు, విప్లవకారులు సహితం ఈ బూటకానికి అతీతులుకారు.

          వివాహేతర సంబంధాలనేవి సమాజంలో సర్వసాధారణ అంశం. కానీ ఎవరూ ఆ విషయాన్ని బయటికి ఒప్పుకోరు. వాస్తవాలకు ముసుగులు వేస్తారు. అలాంటి నిజాయితీలేనితనం మీద, ద్వంద్వ ప్రమాణాల మీద, అసత్యాల మీద, బూటకం మీద  ఆధారపడి జీవన సత్యాన్ని ఆవిష్కరించడం రచయితలకు సాధ్యంకాదు.

         

          వేశ్యలు అలాకాదు. సభ్య సమాజానికి ఆమోదయోగ్యమైన ప్రమాణాలతో వాళ్ళకు పనిలేదు. వాళ్ళది భౌతికంగానూ భావపరంగానూ నగ్న ప్రపంచం. వాళ్ళు వృత్తిలోనూ నగ్నంగానే వుంటారు. భావాలనూ నగ్నంగానే ప్రకటిస్తారు. Naked truths. ముసుగులు లేని జీవితాల్లో నుండే జీవన సత్యాన్ని ఆవిష్కరించడం సాధ్యం అవుతుంది కనుక మహారచయితలు వేశ్యల్ని తమ కథానాయకిగా ఎంచుకుంటా రనిపిస్తుంది.   

          కన్యాశుల్కంలో మధురవాణి, గిరీశం అద్భుతమైన కాంట్రాస్ట్. మధురవాణి పారదర్శకం; గిరీశం బూటకం.

రచన : 1 అక్టోబరు 2019

Government Employees

టీచర్లు, లెక్చరర్లకుతప్ప ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు జీతాలు ఇవ్వడమే దండగ. ఈ ఫిట్ మెంట్లు, విరమణ వయస్సు పెంచడాలు దేనికీ?

ఈమధ్య ఓ టీచరమ్మను ప్రేమిస్తున్నాను. అందుకని టీచర్లు, లెక్చరర్లకు   డిస్కౌంట్ ఇచ్చాను. Ha ha ha.

ప్రజల ముక్కుపిండి వసూలు చేసే పన్నుల్లో సగానికి పైగా ఉద్యోగుల జీత భత్యాలకు పోతాయి. వాళ్ళలో 10 శాతం కూడ నిజాయితీపరులు వుండరు.

మాజీ ఆర్థికమంత్రి యనమల రామకృష్ణుని అంచనా ప్రకారం  ఉద్యోగుల జీత భత్యాలకు రాష్ట్ర  ప్రభుత్వ రెవెన్యూలో 95 శాతం పోతాయటా?

ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల జీతభత్యాల పెంపుకు వ్యతిరేకంగా ఒక ప్రజా ఉద్యమం సాగాల్సిన అవసరం వుంది.  

మద్యనిషేధం

మద్యనిషేధం

మద్యంకన్నా సిగరెట్టే ఎక్కువ ప్రమాదకారి. మద్యానికి ఒక మందు లక్షణం వుంది. మద్యపాన నిషేధ ఉద్యమకారులు దీన్ని గమనించాలి.

"డాక్టరు చీటీ మీద బ్రాందీ అమ్మబడును" అని 1969కి ముందు నాటి  ప్రొహిబిషన్ కాలంలో  మెడికల్ షాపుల ముందు బోర్డులు వుండేవి.

బాలింతలకు ఓ వారం రోజులు బ్రాంది పట్టించాలని మిస్సమ్మ హాస్పిటల్ లో చీటీ రాసేవారు. అలా నేను చాలా మందికి  బిస్క్యూట్  బ్రాంది తెచ్చి ఇచ్చాను.

మద్యపాన నిషేధం కనుక వస్తే సమాజంలో మాదక ద్రవ్యాల వినియోగం పెరిగిపోతుంది. అది ఇంకా  ప్రమాదకరం.

మద్యం ఒక్కటేనా?  ఉప్పు, కారం, నూనె, పంచదార, చింతపండు చివరకు వరి అన్నం …..  మోతాదు  మించితే  శరీరానికి విషం కానిదేదీ?

Love and Hatred

ప్రేమాద్వేషం 

మనం ఆశించే  సమాజాన్ని సాకారం చేసుకోవాలంటే ప్రేమించాల్సిన వాటిని  ప్రగాఢంగా ప్రేమించాలి; ద్వేషించాల్సిన వాటిని తీవ్రంగా ద్వేషించాలి.

మన ఆదర్శ సమాజాన్ని సాకారం చేసుకోవాలంటే ప్రేమించాల్సిన వాటిని  ప్రగాఢంగా ప్రేమించాలి; ద్వేషించాల్సిన వాటిని తీవ్రంగా ద్వేషించాలి.

ప్రగాఢంగా ప్రేమించడం, తీవ్రంగా ద్వేషించడం తెలిసినవాళ్ళే  తమ కాలపు సమాజం మీద గొప్ప ప్రభావాన్నీ వేయగలరు.  లక్ష్యాలను సాధించగలరు.

రాగద్వేషాల్లో తీవ్రత లేనివాళ్ళు తమ కాలపు సమాజం మీద ఎలాంటి ప్రభావాన్నీ వేయలేరు; తమ లక్ష్యాలనూ సాధించుకోలేరు. 

శ్రేయోరాజ్యాన్నీ బుల్లెట్ ద్వార తెస్తామన్నవారు విఫలమయ్యారు సరే బ్యాలెట్ ద్వార తెస్తామన్నవారు ఇన్నేళ్ళుగా  ఏం సాధించారూ? 

Kodela - Scalpel and Sword

ప్రేమాస్పదుడు – వివాదాస్పదుడు

డానీ

          కోడెల శివప్రసాదరావు చనిపోయారు. ఆయన ఆత్మహత్యకు  పాల్పడ్డారని కుటుంబ సభ్యులు చెపుతున్నట్టు హైదరాబాద్ వెస్ట్ డిసిపి వెళ్ళడించారు. పోస్ట్ మార్టెం నివేదిక  వస్తేగానీ కోడెల మృతి  వివరాలు స్పష్టం కావు.

         

          కోడెల శివప్రసాదరావు ఒకరు కాదు ఇద్దరని సన్నిహితులు అంటుంటారు. వైద్యునిగా వారు రోగులకు గొప్ప ప్రేమాస్పదులు; రాజకీయాల్లో అత్యంత వివాస్పదులు.

          కోడెల బాల్యంలోనే ఇద్దరు చెల్లెళ్లు, ఇద్దరు తమ్ముళ్లు స్మాల్‌ పాక్స్‌తో ఓ వారం వ్యవధిలో చనిపోయారు. ఆ సంఘటన శివప్రసాద రావును కలచివేసిందనీ దాని ప్రభావంతోనే ఆయన కసిగా వైద్య విద్యను చదివారని అంటారు. కర్నూలు, గుంటూరు, వారణాసీల్లో వైద్యవిద్యను అభ్యసించిన కోడెల నరసారావుపేటలో  సర్జన్ గా స్థిర పడ్డారు. శివప్రసాదరావు స్కాల్పెల్ బ్లేడు పట్టుకుంటే శస్త్ర చికిత్స విజయవంతం అయినట్టేనని జనం చెప్పుకునేవారు. ఆయన హస్తవాసి గురించి నరసారావుపేట పరిసరాల్లో కథలు కథలు వినిపించేవి.

          ఎన్ టీ రామారావు 1982లో తెలుగు దేశం పార్టిని పెట్టినప్పటి నుండీ కోడెల అందులో చురుకైన కార్యకర్తగా వున్నారు. వైద్యరంగంలో  కోడెలకున్న మంచి పేరును చూసిన ఎన్టీఆర్ ఆయన్ను పిలిచి టిక్కెట్టు ఇచ్చారని అంటారు. రాజకీయాల్లో ప్రవేశించాక కోడెల శివప్రసాద్ క్యారెక్టర్ మారిపోయింది. డాక్టరుగా స్కాల్పెల్ బ్లేడు వాడినంత నైపుణ్యం వారికి కత్తులు, కఠార్లు తిప్పడంలోనూ వుండేదని అనేక కథనాలు ప్రచారంలోనికి వచ్చాయి.  

          అప్పట్లో నరసారావుపేట నియోజకవర్గం కమ్మ-రెడ్డి సామాజికవర్గాల కుమ్ములాటలకు నిలయంగా వుండేది. సరసారావుపేట పరిసరాల్లో అనేక ఫ్యాక్షన్ గ్రామాలుండేవి. బాంబు దాడులు హత్యల సంస్కృతి కొనసాగేది.   కోడెల కమ్మ సామాజికవర్గానికి రాజకీయ ప్రతినిధిగా వుండేవారు. క్రమంగా ఆయన కూడ ఫ్యాక్షన్ నాయకుడనే ముద్రను వేయించుకున్నారు. ఆయన ఇంటి పెరట్లోనే బాంబుల గిడ్డంగి వుండేదని ఒక స్దశలో పెద్ద  ప్రచారం సాగింది. కోడెల 1987-88లలో రాష్ట్ర హొం మంత్రిగా వున్నారు. ఆ కాలంలో మరీ వివాదాస్పదుడిగా వున్నారు.  ఆయన ఇంటి పెరట్ళోనే బాంబులు పేలి  నలుగురు చనిపోయిన సంఘటన అప్పట్లో రాజకీయ రంగంలో పెద్ద దుమారం రేపింది.  కోడెల హోంమంత్రిగా వున్న కాలంలోనే ఆయన మీద ఒకసారి బాంబుదాడి జరిగింది. ఇంకోసారి యాసిడ్ దాడి జరిగింది. ఆ దాడుల్లో వారు స్వల్ప గాయాలతో తప్పించుకోగలిగారు. టిడిపిలో ఆయన ఎన్టీఆర్ కు, చంద్రబాబుకూ ఆయా దశల్లో అత్యంత సన్నిహితులుగా వున్నారు. ఎన్టీ రామారావు హయాంలో పంచాయితీ రాజ్, నీటి పారుదల శాల మంత్రిగానూ ఆయన పనిచేశారు.

          1988 డిసెంబరు 26న విజయవాడలో వంగవీటి మోహన రంగా హత్య జరిగినపుడు కోడెల శివప్రసాదరావే రాష్ట్ర హోంమంత్రిగా వున్నారు. ఎన్టీ రామారావు, కోడెల శివప్రసాద్ కుట్ర చేసి రంగాను హత్య చేసినట్టు కాపు సామాజికవర్గం నేతలు తీవ్ర ఆరోపణలు చేశారు. అయితే ఈ ఆరోపణలు ఆయన రాజకీయ జీవితాన్ని పెద్దగా ప్రభావితం చేయలేదు. 1983 నుండి 1999 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో జరిగిన ఐదు శాసన సభ ఎన్నికల్లోనూ కోడెల నరసారావుపేట నియోజకవర్గం నుండి వరుస ఘనవిజయాలు సాధించారు. అయితే, వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి గాలి బలంగా వీచిన 2004, 2009 ఎన్నికల్లో ఆయన వరుస పరాజయాలను చవిచూశారు.

          రాజకీయాల్లో కోడెల ప్రత్యర్ధుల మీద ఒంటికాలితో లేచేవారు. ఎలాంటి సంకోచము లేకుండా తీవ్ర ఆరోపణలు చేసేవారు. రెండు శరీరాలు ఒకే ఆత్మలా కొనసాగిన వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి,  కేవిపి రామచంద్రరావుల మీద తరచూ విరుచుకుపడేవారు. ఒక సారి ఆయన వైయస్ అర్ ను జయలలితతోనూ, కేవీపిని శశికళతోనూ పోల్చడంతో పెద్ద దుమారం రేగింది. ఆ తరువాత వైయస్ కక్షగట్టి తనను వేధించారని కోడెల అనేవారు.  వైయస్ హయాంలోనే కోడేల భూముల్ని స్వాధినం చేసుకోవడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నోటిసులు పంపింది. ఆయితే ఆ కేసు చివరకు న్యాయస్థానాల్లో నిలవలేదు. కోడెలకు అనుకూలంగా తీర్పు వచ్చింది.

          2014 ఎన్నికల్లో నరసారావుపేటను వదిలి  సత్తెనపల్లీ నియోజకవర్గానికి మారిన కోడెలకు విజయం దక్కింది. కొత్త రాష్టపు కొత్త ప్రభుత్వంలో సహజంగానే ఆయన పంత్రి పదవిని ఆశించారు. గానీ చంద్రబాబు ఆయన్ని స్పీకర్ కుర్చీలో కూర్చోబెట్టారు. “ప్లేయర్ కావలసినవాడిని ఆపైర్ గా మార్చారు” అని కోడెల కొంచెం నొచ్చుకున్నారని అంటారు.

          శాసన సభ స్పీకర్ గా కోడెల హుందాగా వ్యవహరించలేదనే విమర్శలున్నాయి. వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి మీద కసిని ఆయన కుమారుడు వైయస్ జగన్ మీద తీర్చుకున్నారని పిస్తుంది.  హోం మంత్రిగా విపక్షాల మీద  ఒంటి కాలు మీద లేచినట్లే స్పీకర్ గానూ ప్రతిపక్షం మీద ఇంటికాలి మీద లేచేవారు. కోడెల వ్యవహార శైలివల్లే వైయస్ జగన్ శాసన సభ సమావేశాలకు దూరంగా వుండాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

           రాష్ట్రంలో  తెలుగు దేశం పతనం కోడెలతోనే ఆరంభం అయిందంటే అతిశయోక్తికాదు. సత్తెనపల్లి నియోజకవర్గంలో పార్టి అధికార ప్రతినిధి అంబటి రాంబాబును రంగంలోనికి దింపింది వైయస్సార్ సిపి. నరసారావు పేటలో రెడ్డి సామాజికవర్గం కోడెలకు వ్యతిరేకంగా ఏకం అయినట్టే సత్తెనపల్లి నియోజకవర్గంలో కాపు సామాజికవర్గం ఆయనకు వ్యతిరేకంగా ఏకం అయింది. పోలింగు రోజు రాజుపాలెం మండలం ఇనిమెట్ల గ్రామ పోలింగ్ బూతుకు ఓట్ల సరళిని పరిశీలించడానికి వెళ్ళిన  కోడెల మీద స్థానికులు దాడి చేశారు. ఒక గదిలో ఆయన్ను బంధించి వేశారు.  చేయి చేసుకున్నారు. ఆ కుమ్ములాటలో కోడెల చొక్కా కూడ చిరిగిపోయింది.  ఓ పదేళ్ళ క్రితం వరకు తాను గడగడలాడించిన   పల్నాడు ప్రాంతంలోనే  తనకు ఇంతటి పరాభవం జరుగుతుందని కోడెల కలలో కూడ ఊహించి వుండరు. ఎన్నికల పండితులు ఆరోజే చెప్పేశారు టిడిపి చిత్తుగా ఓడిపోయి వైసిపి ఘనవిజయాన్ని సాధిస్తుందని. అదే జరిగింది.

          అసెంబ్లీలో  ఫర్నిచర్ మాయం కేసు కోడెల మెడకు ఎంతగా చుట్టుకుందోగానీ ఆయన పరువును మాత్రం నరసారావుపేట మురుగుకాలవలో పడేసింది.  అసెంబ్లీ స్పీకరుగా ఐదేళ్ళు పని చేసిన వ్యక్తి మీద ఫర్నిచరు దొంగతనం కేసు రావడం చాలా ఇబ్బందికర వ్యవహారమే. అసెంబ్లీ అధికారులు కోడెల ఇంటిని సోదా చేసేందుకు రావడానికి కొద్ది నిముషాల ముందు ఆయన ఇంటిలోని రెండు కంప్యూటర్లను దుండగులు ఎత్తుకు పోవడం అనేక అనుమానాలకు తావిచ్చింది.  మరోవైపు, గుంటూరు నగరంలో కోడెల కొడుకుకు చెందిన బైక్స్ షోరో రూమ్ ఇంకో పెద్ద వివాదంలో ఇరుక్కుంది. కొత్త వాహనాలకు టిఆర్ లేకుండానే అమ్ముతున్నారనే అభియోగం మీద ఆ షోరూమును  రవాణాశాఖ అధికారులు  తాళం వేశారు.

          ఈలోగా ఇంకో స్కామ్ జరిగిందనే వార్తలు గుప్పుమన్నాయి.  అసెంబ్లీలోనూ, స్పీకర్ కొడుకు షోరూమ్ లోనూ ఓకె రకం ఫర్నిచర్, ఏసీ మిషిన్లు వుండడం ఈ అనుమానాలకు తావిచ్చింది. ఇదిలా వుండగా  ఆరోగ్యశ్రీ జాబితాలో పెడతాననీ కోడెల కుమార్తె విజయలక్ష్మీ ఒక నర్సింగ్ హోమ్ నిర్వహకుల వద్ద నాలుగు లక్షల రూపాయలు లంచంగా తీసుకుని మోసం చేశారని 420 కేసు నమోదయింది. తననూ తన సంతానాన్ని సహితం కేసులు చుట్టుముట్టి వీధుల్లోనికి లాగడంతో కోడెల హతాశులైపోయారు. తెలుగు దేశం పార్టి, నాయకులు సహితం  తనకు నైతిక మద్దతు నివ్వడానికి ముందుకు రాకపోవడంతో   కోడెల మానసికంగా కుంగిపోయారు.

          కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడ్డాక కేసుల పేరిట తనను తీవ్ర మనోవేదనకు గురిచేస్తున్నదని ఇటీవల ఆయన బాహిరంగంగానే ఆవేదన వెలిబుచ్చారు. అయితే కేసులకు భయపడి జీవితాన్ని చాలించే స్వభావం కాదు ఆయనది. కుటుంబ అంతర్గత వివాదాలు సహితం ఆయనను కుంగదీశాయనే మాట కూడ గట్టిగానే వినపడుతోంది. ఆ వివరాలు బయటికి వచ్చాకే ఆయన మృతి మీద ఒక స్పష్ట వస్తుంది. 

          రాజకీయాల్లో ఆయన పాత్ర ఎంతటి వివాదాస్పదం అయినప్పటికీ వైద్యరంగాలో ఆయన పాత్ర మహత్తర మైనది. నరసారావుపేటలో అప్పట్లో వారు అందించిన వైద్య సేవలు ఒక ఎత్తు అయితే, హైదరావాద్ లో కొంతకాలం బసవతారకం క్యాన్సర్ హాస్పిటల్ ట్రస్టు ఛైర్మన్ గా ఆయన అందించిన వైద్య సేవలు మరో ఎత్తు. రాజకీయాల్లో పట్టుదల గల నాయకునిగా, వైద్యరంగంలో ఒక సేవాతత్పరునిగా కోడెల గుర్తుంటారు.

రచన : 16సెప్టెంబరు 2019

ప్రచురణ : బిబిసి తెలుగు, 16సెప్టెంబరు 2019

https://www.bbc.com/telugu/india-49718681